Τα οξέα στεφανιαία επεισόδια (περιλαμβάνει καταστάσεις όπως το έμφραγμα του μυοκαρδίου και η ασταθής στηθάγχη) αποτελούν μία από τις κύριες αιτίες θνησιμότητας παγκοσμίως.
Τα τελευταία χρόνια έχει αναδειχθεί ο ρόλος της πρόσφατης λοίμωξης ως πυροδοτικός παράγοντας για την εκδήλωση Οξέος Στεφανιαίου Συνδρόμου (ΟΣΣ), , ιδιαίτερα σε άτομα με προϋπάρχουσα αθηροσκλήρωση.
✅Η Λοίμωξη ως Έναυσμα Οξέος Στεφανιαίου Συνδρόμου (ΟΣΣ)-
Επιδημιολογικά Δεδομένα
Πληθυσμιακές και κλινικές μελέτες δείχνουν αυξημένο κίνδυνο ΟΣΣ μέσα στις πρώτες μέρες έως εβδομάδες μετά από λοίμωξη του αναπνευστικού ή σοβαρή συστηματική λοίμωξη, με σημαντική επιβάρυνση σε ασθενείς με προϋπάρχουσα καρδιαγγειακή νόσο. Ο κίνδυνος
💎είναι μεγαλύτερος στις λοιμώξεις του θώρακα, τόσο τις ιογενείς όσο και τις βακτηριακές.
💎υψηλότερος στην έναρξη της λοίμωξης και μπορεί να παραμείνει αυξημένος για εβδομάδες ή ακόμη και μήνες, ειδικά μετά από πιο σοβαρές λοιμώξεις όπως η πνευμονία
💎υψηλότερος σε πιο σοβαρές λοιμώξεις, όπως η πνευμονία και η σήψη, και μειώνεται πιο αργά σε σχέση με τις ηπιότερες λοιμώξεις.
💎Όλες οι οξείες αναπνευστικές λοιμώξεις αυξάνουν τον κίνδυνο ΟΣΣ, με τη γρίπη και την COVID-19 να έχουν τη μεγαλύτερη επίδραση (έχουν συσχετιστεί με διπλάσιο έως τριπλάσιο κίνδυνο εμφράγματος σε ευπαθείς ομάδες). Ο RSV επίσης σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο, αν και σε μικρότερο βαθμό.
✅Βασικοί Μηχανισμοί που Συνδέουν τη Λοίμωξη με το ΟΣΣ
Φλεγμονή και ενδοθηλιακή δυσλειτουργία
1️⃣Η συστηματική φλεγμονώδης απόκριση κατά τη λοίμωξη αυξάνει κυτοκίνες και μονοκύτταρα/ουδετερόφιλα που διαταράσσουν το ενδοθήλιο, μειώνουν την παραγωγή νιτρικού οξειδίου και προάγουν προσκόλληση λευκοκυττάρων και αιμοπεταλίων στην αθηρωματική πλάκα
2️⃣Αποσταθεροποίηση αθηρωματικής πλάκας
Οι φλεγμονώδεις παράγοντες εντοπίζονται εντός του αθηρωματικού τοιχώματος, προκαλώντας ενεργοποίηση μακροφάγων μέσα στην πλάκα, παραγωγή ενζύμων που διασπούν τον ινώδη χιτώνα της πλάκας αυξάνοντας την ευαλωτότητα της πλάκας και την πιθανότητα διάβρωσης ή ρήξης της και την έναρξη του καταρράκτη της θρόμβωσης.
3️⃣Προθρομβωτική κατάσταση
Αυξήσεις ινωδογόνου, ενεργοποίηση αιμοπεταλίων και παραγόντων πήξης μετατοπίζουν την ισορροπία προς θρόμβωση, κάνοντας πιο πιθανό το σχηματισμό αποφρακτικού θρόμβου. Μπορεί επίσης να μειωθεί η ικανότητα του οργανισμού να διαλύει τους θρόμβους (π.χ., μέσω του αναστολέα ενεργοποιητή πλασμινογόνου-1, PAI-1).
4️⃣Ανισορροπία Προσφοράς-Ζήτησης
Οι λοιμώξεις προκαλούν στρες στον οργανισμό προκαλώντας πυρετό, ταχυκαρδία, αυξημένο μεταβολισμό, υποξία ,κατακράτηση υγρών, υπόταση και αγγειοσύσπαση που αυξάνουν την μυοκαρδιακή ζήτηση οξυγόνου, μειώνοντας ταυτόχρονα την ισχαιμική εφεδρεία του μυοκαρδίου.
✅Έκβαση και Πρόγνωση
📍Η πρόγνωση των ασθενών με ΟΣΣ μετά από λοίμωξη είναι δυσμενέστερη, με υψηλότερα ποσοστά θνητότητας, επιπλοκών και παρατεταμένη νοσηλεία.
📍Συγκριτικές μελέτες μεταξύ COVID-19 και γρίπης δείχνουν ότι η COVID-19 συνοδεύεται από υψηλότερη θνητότητα, μεγαλύτερη συχνότητα αγγειακών και θρομβωτικών επιπλοκών, και αυξημένη ανάγκη για ΜΕΘ
📍Σε ασθενείς με COVID-19, η θνητότητα μετά ΟΣΣ φτάνει το 10–30%, ενώ σε γρίπη κυμαίνεται στο 7–13%
📍Η παρουσία προϋπάρχουσας καρδιαγγειακής νόσου, η μεγάλη ηλικία, η νεφρική δυσλειτουργία και αυξημένων βιοδεικτών επιβαρύνουν περαιτέρω την πρόγνωση.
✅Κλινικές επιπτώσεις και διαχείριση ασθενούς
🅰️Κλινική Παρουσίαση και Διαφορές
Οι ασθενείς που εμφανίζουν ΟΣΣ μετά από λοίμωξη συχνά παρουσιάζουν άτυπα συμπτώματα, ιδίως ηλικιωμένοι, διαβητικοί και γυναίκες. Η παρουσία λοίμωξης μπορεί να συγκαλύψει ή να παραλλάξει την τυπική εικόνα του ΟΣΣ, με συχνότερη εμφάνιση δύσπνοιας, αδυναμίας, συγχυτικών καταστάσεων και λιγότερο συχνά θωρακικού άλγους.
🅱️Θεραπευτική Διαχείριση ΟΣΣ σε Ασθενείς με Ενεργό Λοίμωξη
Αξιολόγηση κινδύνου: η πρόσφατη λοίμωξη θα πρέπει να θεωρείται ως επιβαρυντικός παράγοντας σε κάθε ασθενή με θωρακικό άλγος ή νέα επιδείνωση συμπτωμάτων καρδιακής ισχαιμίας.
Η θεραπευτική προσέγγιση των ΟΣΣ σε ασθενείς με ενεργό λοίμωξη βασίζεται στις γενικές αρχές της αντιμετώπισης των ΟΣΣ, με προσαρμογές ανάλογα με τη βαρύτητα της λοίμωξης και τον κίνδυνο μετάδοσης.
📌Η πρωτογενής αγγειοπλαστική (PCI) παραμένει η θεραπεία εκλογής για STEMI, ενώ η θρομβόλυση ενδείκνυται όταν δεν είναι εφικτή η έγκαιρη διενέργεια αγγειοπλαστικής.
📌Η αντιαιμοπεταλιακή και αντιπηκτική αγωγή εφαρμόζεται σύμφωνα με τις οδηγίες, με ιδιαίτερη προσοχή στον κίνδυνο αιμορραγίας, ιδίως σε ασθενείς με COVID-19 και αυξημένη προθρομβωτικότητα
📌Σε περιόδους πανδημίας, η διαχείριση των ΟΣΣ απαιτεί συντονισμό μεταξύ καρδιολογικών και λοιμωξιολογικών ομάδων, εφαρμογή μέτρων προστασίας και προσαρμογή των θεραπευτικών αλγορίθμων για την ελαχιστοποίηση του κινδύνου μετάδοσης.
Πρόληψη: Ρόλος Εμβολιασμού και Φαρμακευτικής Προφύλαξης
Ο εμβολιασμός αποτελεί θεμελιώδη στρατηγική για τη μείωση του κινδύνου ΟΣΣ, ιδιαίτερα σε ευπαθείς ομάδες.
🔹Ο εμβολιασμός κατά της γρίπης μειώνει τον κίνδυνο μείζονος καρδιαγγειακού συμβάματος κατά 28–36%, τη θνητότητα από κάθε αιτία κατά 28–41% και την καρδιαγγειακή θνητότητα κατά 18–49%.
🔹Ο εμβολιασμός κατά της COVID-19 μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο σοβαρής νόσου, θανάτου και καρδιαγγειακών επιπλοκών, ενώ σε ασθενείς με ΟΣΣ μετά COVID-19, ο εμβολιασμός σχετίζεται με χαμηλότερη θνητότητα.
🔹Ο εμβολιασμός κατά του πνευμονιόκοκκου επίσης μειώνει τον κίνδυνο εμφράγματος κατά 17% σε ηλικιωμένους, ενώ το εμβόλιο RSV ενδείκνυται πλέον για ηλικιωμένους και ευπαθείς ομάδες.
Συμπεράσματα:
-Η πρόσφατη λοίμωξη αποτελεί σημαντικό και συχνά υποτιμημένο πυροδοτικό παράγοντα για την εκδήλωση οξέων στεφανιαίων επεισοδίων.
-Ο εμβολιασμός, η σωστή διαχείριση παραγόντων κινδύνου και η επαγρύπνηση των κλινικών ιατρών μπορούν να μειώσουν σημαντικά τη νοσηρότητα και θνησιμότητα.
Προστάτεψε την καρδιά σου: εμβολιάσου, αναγνώρισε τα συμπτώματα και αναζήτησε έγκαιρα βοήθεια
Επιμέλεια: Χρήστος Γραϊδης, Επεμβατικός Καρδιολόγος
