Από νωρίς αρχίζουν το κάπνισμα οι θεριακλήδες στην Ελλάδα. Έρευνα δείχνει ότι δυο στα πέντε αγόρια και κορίτσια σε ηλικία 15 με 16 ετών έχουν καπνίσει έστω μια φορά παραδοσιακό ή ηλεκτρονικό τσιγάρο.
Τα στοιχεία προέκυψαν από την σχολική έρευνα(2022) του ΕΠΙΨΥ με τίτλο «Πανελλήνια έρευνα για τις συμπεριφορές που συνδέονται με την υγεία των έφηβων-μαθητών» (Έρευνα HBSC/WHO), η οποία περιλάμβανε ερωτήσεις για το κάπνισμα. Από ότι φαίνεται πλέον οι έφηβοι προτιμούν το ηλεκτρονικό τσιγάρο, το οποίο αναγνωρίζει άνθηση τα τελευταία οκταετία, ιδιαίτερά στα κορίτσια. Στα ίδια επίπεδα κατανάλωσης από τους εφήβους παραμένει το κλασσικό τσιγάρο αλλά πλέον δεν είναι τόσο λαοφιλές. Ενδεικτικό είναι πως ένας στους τέσσερις εφήβους αναφέρει ότι έχει καπνίσει ναργιλέ, κυρίως αγόρια.
Αξιοσημείωτο είναι πως το «κακό παράδειγμα» δίνουν οι γονείς αφού ο επιπολασμός του καπνίσματος είναι σημαντικά υψηλότερος στους εφήβους των οποίων έστω κι ένας/μια γονιός καπνίζει (έστω και σπάνια). Σχετικά με το θέμα σχολιάζει η Ομότιμη Καθηγήτρια της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, κυρία Άννα Κοκκέβη, «τα πρόσφατα ευρήματα για το κάπνισμα στους εφήβους αναδεικνύουν για μία ακόμα φορά τη μεγάλη σημασία που το περιβάλλον έχει στην πιθανότητα έναρξης και παραμονής των εφήβων σε συμπεριφορές που θέτουν την υγεία τους σε κίνδυνο (ασφαλώς, κι άλλοι παράγοντες συνδράμουν στο παραπάνω). Διότι, αφενός -από άποψη κανονιστικού πλαισίου-, οι έφηβοι φαίνεται να διατηρούν στη χώρα μας μία σχετικά απρόσκοπτη πρόσβαση σε προϊόντα τα οποία βάσει νόμου προορίζονται μόνο για ενήλικους, αφετέρου -από άποψη οικογενειακών προτύπων- ένα μεγάλο ποσοστό εφήβων μεγαλώνουν σε νοικοκυριά στα οποία έστω κι ένας γονιός καπνίζει, με αποτέλεσμα οι έφηβοι αυτοί να εμφανίζονται στην έρευνά μας με μεγαλύτερη πιθανότητα να καπνίζουν και οι ίδιοι».
Υπενθυμίζεται ότι η Πανελλήνια Έρευνα του ΕΠΙΨΥ για τις Συμπεριφορές που συνδέονται με την Υγεία των Εφήβων-Μαθητών εκπονείται από το 1998 ανά 4ετία ως το εθνικό σκέλος του διεθνούς ερευνητικού προγράμματος Health Behaviour in School-aged Children (www.hbsc.org), το οποίο τελεί υπό την αιγίδα του Π.Ο.Υ. Στην έρευνα του 2022 συμμετείχε πανελλήνιο αντιπροσωπευτικό δείγμα 6250 μαθητών της ΣΤ΄ Δημοτικού, της Β΄ Γυμνασίου και της Α΄ Λυκείου. Οι μαθητές με γονική συναίνεση συμπλήρωσαν στο σχολείο ανώνυμο ηλεκτρονικό ερωτηματολόγιο. Η έρευνα χρηματοδοτήθηκε μερικώς από το Υπουργείο Υγείας. Το ΕΠΙΨΥ ευχαριστεί το ΥΠΑΙΘ, το ΙΕΠ, τις διοικήσεις και τους/τις εκπαιδευτικούς των σχολείων για τη συνεργασία, καθώς και τους/τις μαθητές/ριες για τη συμμετοχή τους στην έρευνα.
