Ποια είναι τα αποτελέσματα και τα συμπεράσματα μελέτης αυστριακών επιστημόνων.
Πολλά εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο λαμβάνουν καθημερινά τις λεγόμενες στατίνες για την αντιμετώπιση των υψηλών επιπέδων χοληστερόλης. Ωστόσο, τα κλασικά φάρμακα που μειώνουν τη χοληστερόλη έχουν και πρόσθετες επιδράσεις. Επιστήμονες της πανεπιστημιακής ιατρικής σχολής της Βιέννης συγκέντρωσαν τώρα αποδείξεις ότι ορισμένες από αυτές τις ουσίες θα μπορούσαν να έχουν αναζωογονητική επίδραση στα αιμοφόρα αγγεία.
Η θετική επίδραση των φαρμάκων στατίνης στην πρόληψη των καρδιακών προσβολών και άλλων καρδιαγγειακών παθήσεων που βασίζονται στην αθηροσκλήρωση έχει αποδειχθεί σε πολλές μεγάλες επιστημονικές μελέτες τα τελευταία 30 χρόνια.
Αυτό ισχύει τόσο για την πρωτογενή πρόληψη αυτών των ασθενειών όσο και για την πρόληψη περαιτέρω οξέων καρδιαγγειακών ασθενειών μετά από μια αρχική περίπτωση ασθένειας (δευτερογενής πρόληψη). Οι στατίνες, για παράδειγμα, μειώνουν τόσο τον κίνδυνο να υποστεί κανείς ένα πρώτο έμφραγμα ή εγκεφαλικό επεισόδιο (-30%) όσο και τη συνολική θνησιμότητα από όλες τις αιτίες (-10%), όπως έχει διαπιστώσει η Γερμανική Επιτροπή Ιατρικών Φαρμάκων.
Η επίδραση της θεραπείας με στατίνες οφείλεται κυρίως στη μείωση της συγκέντρωσης της “κακής” LDL χοληστερόλης στο αίμα, η οποία οδηγεί στην ασβεστοποίηση των αγγείων. Ωστόσο, εδώ και χρόνια υπάρχουν επίσης ενδείξεις για την αντιφλεγμονώδη δράση των φαρμάκων και – για παράδειγμα – για την επίδραση στον καρκίνο.
Η Barbora Belakova (Κέντρο Φυσιολογίας και Φαρμακολογίας της πανεπιστημιακής ιατρικής σχολής της Βιέννης) και οι συν-συγγραφείς σχετικής μελέτης δημοσίευσαν τώρα τα αποτελέσματα εργαστηριακών μελετών στο περιοδικό “Cells”, στα οποία ρίχνουν φως σε μια άλλη πτυχή των δραστικών ουσιών. Προφανώς “σκοτώνουν” τα κύτταρα γήρανσης στο εσωτερικό στρώμα των αιμοφόρων αγγείων (ενδοθηλιακά κύτταρα).
“Προκλινικές μελέτες από το πρόσφατο παρελθόν δείχνουν ότι τα γηρασμένα κύτταρα έχουν αρνητική επίδραση στην υγεία και συμβάλλουν στις διαδικασίες πρόωρης γήρανσης. Έχει αποδειχθεί ότι η στοχευμένη εξάλειψη αυτών των κυττάρων σε ηλικιωμένα πειραματόζωα βελτιώνει την υγεία “, γράφουν οι επιστήμονες.
Αυτό θα οδηγούσε στην αναζήτηση δραστικών ουσιών που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την εξάλειψη αυτών των γηρασμένων κυττάρων, ενώ παράλληλα θα γλίτωναν τα κύτταρα που εξακολουθούν να λειτουργούν καλά.
Οι συγγραφείς της μελέτης επιχείρησαν να το πετύχουν αυτό χρησιμοποιώντας λιποδιαλυτά φάρμακα στατίνης που μειώνουν τη χοληστερόλη, όπως η σιμβαστατίνη, η λοβαστατίνη ή η ατορβαστατίνη.
Καλλιέργησαν ανθρώπινα ενδοθηλιακά κύτταρα στο εργαστήριο. Τα κύτταρα αυτά τα “γέρασαν” (γηρασμένα) είτε με παρατεταμένη καλλιέργεια και πολλαπλασιασμό είτε με ακτινοβολία, κατά την οποία το 30% των κυττάρων πέθανε και τα υπόλοιπα παρουσίασαν επίσης τα τυπικά χαρακτηριστικά της γήρανσης, όπως έλλειψη ικανότητας περαιτέρω διαίρεσης και αλλοιωμένη εμφάνιση.
Η προσθήκη των φαρμάκων που μειώνουν τη χοληστερόλη σε διαφορετικές συγκεντρώσεις οδήγησε σε ένα χαρακτηριστικό αποτέλεσμα: τα γηρασμένα ενδοθηλιακά κύτταρα πέθαναν, ενώ οι λιποδιαλυτές στατίνες στην ίδια συγκέντρωση δεν είχαν καμία βλαπτική επίδραση στα ενδοθηλιακά κύτταρα που δεν είχαν προσβληθεί από γήρανση.
Στα γηρασμένα αγγειακά κύτταρα, οι στατίνες προκάλεσαν τον λεγόμενο κυτταρικό θάνατο της ανοίκησης. Πρόκειται για μια μορφή προγραμματισμένου κυτταρικού θανάτου που προκαλείται από την απώλεια επαφής με τα γύρω κύτταρα.
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, τα αποτελέσματα της έρευνας στο εργαστήριο θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε περαιτέρω μελέτες.
“Τα αποτελέσματά μας θα υποστήριζαν δοκιμές με βραχυπρόθεσμη, υψηλής δόσης θεραπεία με στατίνες ως μέσο αναζωογόνησης των αγγείων “, διαπίστωσαν οι ερευνητές.
Αυτό θα μπορούσε να ανοίξει μια νέα διάσταση στις καλά τεκμηριωμένες θετικές επιδράσεις αυτών των φαρμάκων.
