Γιατί έχει σημασία
Το ηλεκτροκαρδιογράφημα (ΗΚΓ) είναι υποχρεωτικό στην Κάρτα Υγείας Αθλητή στην Ελλάδα από το 2017.
Προτεινόμενα νέα κριτήρια (European Heart Journal, 2025) έρχονται να συμπληρώσουν τα International Criteria του 2017, δίνοντας σαφέστερες οδηγίες για “γκρίζα” ευρήματα και ένα πιο ασφαλές πλαίσιο στον καρδιολόγο και στους αθλητές.
Βασικές αλλαγές σε σχέση με το 2017
1. Βραδυκαρδία και διαταραχές αγωγής
- Φυσιολογικό: καρδιακή συχνότητα ≥30/min.
- <30/min ή ανεπαρκής αύξηση με άσκηση → διερεύνηση (εργομετρικά, Holter, υπερηχοκαρδιογράφημα).
- PR διάστημα >400 ms ή Mobitz I κατά την ημέρα → έλεγχος.
- Πλήρης αποκλεισμός δεξιού σκέλους (RBBB): αν QRS ≥130 ms, χρειάζεται υπέρηχος.
- Πλήρης αποκλεισμός αριστερού σκέλους (LBBB): απαιτείται πάντα υπέρηχος, Holter/εργομετρικά και κατά περίπτωση μαγνητική καρδιάς.
2. Χαμηλά δυναμικά
Ορισμός: QRS <0,5 mV σε όλες τις απαγωγές άκρων. Στους αθλητές δεν θεωρούνται φυσιολογικά → απαιτούν έλεγχο για μυοκαρδιοπάθεια.
3. Έκτακτες κοιλιακές συστολές
Παλιά: διερεύνηση με ≥2 έκτακτες κοιλιακές συστολές στο καρδιογράφημα.
Νέο: εστιάζουμε στη μορφολογία:
- Χαμηλού κινδύνου: μονόμορφες, μειώνονται με άσκηση.
- Υψηλού κινδύνου: πολύμορφες, αυξάνονται με άσκηση, φαινόμενο “R-on-T”, ευρύ QRS με ανώτερο άξονα.
4. Αρνητικά κύματα Τ
Φυσιολογικές παραλλαγές:
- V1–V3 σε παιδιά έως 16 ετών.
- V1–V2 χωρίς άλλες διαταραχές.
- V1–V4 σε μαύρους αθλητές με πρώιμη επαναπόλωση.
Παθολογικές:
- Πρόσθιες πέρα από V2 (σε λευκούς ενήλικες).
- Πλάγιες (V5–V6, I, aVL) → μπορεί να σχετίζονται με μυοκαρδιοπάθεια.
- Κατώτερες (II, aVF) → απαιτούν έλεγχο.
Σημάδια κινδύνου: S-wave ≥55 ms, χαμηλά δυναμικά, κοιλιακές συστολές με μορφολογία υψηλού κινδύνου.
5. Διάστημα QT
Παθολογικό QTc:
- ≥470 ms άνδρες
- ≥480 ms γυναίκες
Οριακό QTc:
- 460–469 ms άνδρες
- 470–479 ms γυναίκες
Στα οριακά → επανάληψη ΗΚΓ, δοκιμασία κοπώσεως, Holter, έλεγχος ηλεκτρολυτών και φαρμάκων.
Συμπέρασμα
- Δίνουν σαφή όρια για βραδυκαρδία και QT.
- Ορίζουν τον πλήρη αποκλεισμό δεξιού σκέλους ως εύρημα που χρειάζεται πάντα έλεγχο.
- Θεωρούν τα χαμηλά δυναμικά παθολογικά.
- Ξεκαθαρίζουν τη σημασία της μορφολογίας των έκτακτων συστολών και των αναστροφών Τ.
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
Είναι το ΗΚΓ υποχρεωτικό στην Ελλάδα για αθλητές;
Ναι. Από το 2017, για την Κάρτα Υγείας Αθλητή απαιτείται υποχρεωτικά καρδιογράφημα και κλινική εξέταση.
Ποιο είναι το όριο για βραδυκαρδία που χρειάζεται έλεγχο;
Κάτω από 30 σφύξεις/λεπτό ή αν δεν αυξάνονται φυσιολογικά με την άσκηση.
Πότε τα χαμηλά δυναμικά θεωρούνται παθολογικά;
Όταν το QRS <0,5 mV σε όλες τις απαγωγές άκρων.
Πότε τα ανάστροφα κύματα Τ είναι ύποπτα;
Όταν εμφανίζονται πέρα από V2, στις πλάγιες απαγωγές ή στις κατώτερες απαγωγές.
Ποια είναι τα όρια για παθολογικό QTc;
≥470 ms για άνδρες και ≥480 ms για γυναίκες.
Πόσοι αθλητές έχουν παθολογικό καρδιογράφημα;
1 στους 20 αθλητές έχουν παθολογικό καρδιογράφημα που χρειάζεται περαιτέρω έλεγχο.
Επιμέλεια: Δρ Ευστάθιος Παπαθεοδώρου, Καρδιολόγος, MD PhD (London, UK),Διδάκτωρ Πανεπιστημίου St George’s Λονδίνο, Απόφοιτος Ιατρικής Σχολής Αθηνών, Συνεργάτης Ωνάσειου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου
Πηγή: https://www.epapatheodorou.gr/kardiografima-stous-athlites-nea-kritiria-2025/
