Απειροελάχιστη είναι η κρατική μέριμνα για τη μακροχρόνια φροντίδα ηλικιωμένων και ατόμων με χρόνιες ασθένειες ή αναπηρίες με το ποσοστό των κρατικών δαπανών που κατευθύνονται σε αυτό το πεδίο να μην ξεπερνούν το 0,1% του ΑΕΠ, επίδοση που κατατάσσει τη χώρα μας στη προτελευταία θέση της ΕΕ. Το πιο ανησυχητικό είναι πως δεν υπάρχει καμία πρόβλεψη για αύξηση αυτών των δαπανών μέχρι το 2070, ενώ το μερίδιο του πληθυσμού άνω των 80 ετών στη χώρας μας αναμένεται να έχει διπλασιαστεί μέχρι τότε.
Σύμφωνα με ειδικό πλαίσιο στην έκθεση για την ελληνική οικονομία του ΙΟΒΕ στο οποίο αναλύονται τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα δεδομένα (2022), οι δημόσιες δαπάνες για μακροχρόνια φροντίδα στην Ελλάδα το 2022 αντιστοιχούσαν μόλις στο 0,1% του ΑΕΠ, κατατάσσοντας τη χώρα μας στη δεύτερη χαμηλότερη θέση μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενώ ο ευρωπαϊκός μέσος όρος διαμορφώθηκε στο 1,7%.
Όπως φαίνεται και στο παραπάνω γράφημα υπάρχει μια μεγάλη διαφοροποίηση μεταξύ Βορρά και Νότου, καθώς στις χώρες του ευρωπαϊκού Βορρά και κυρίως της Σκανδιναβίας, κύριος πάροχος μακροχρόνιας φροντίδας είναι το κράτος. Στον αντίποδα, στις περισσότερες χώρες του ευρωπαϊκού Νότου και της πρώην Ανατολικής Ευρώπης ο ρόλος του κράτους ως μακροχρόνιου φροντιστή υποκαθίσταται σε μεγάλο βαθμό από παραδοσιακούς θεσμούς όπως η οικογένεια και η εκκλησία.
Στην Ελλάδα, πάντως, οι δημόσιες δαπάνες για μακροχρόνια φροντίδα υστερούν συστηματικά όχι μόνο σε σχέση με το μέσο όρο της ΕΕ αλλά και συγκριτικά με τις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου και των Βαλκανίων.
Δυσοίωνες οι προβλέψεις
Ακόμη πιο δυσοίωνες είναι προβλέψεις για τη μελλοντική τάση των ελληνικών δημοσίων δαπανών για μακροχρόνια φροντίδα καθώς, σύμφωνα με εκτιμήσεις της ΕΕ προβλέπεται ισχνή έως και ανύπαρκτη αύξησή τους μεταξύ 2022 και 2070, ενώ κατά το ίδιο χρονικό διάστημα οι ανάγκες αναμένεται ότι θα πολλαπλασιαστούν, καθώς προβλέπεται ότι το μερίδιο του πληθυσμού άνω των 80 ετών θα διπλασιαστεί, από 8% το 2022 σε 16% το 2070
Καθολικό αίτημα η αύξηση των δαπανών
Και όλα αυτά όταν είναι σχεδόν καθολικό αίτημα η αύξηση των δαπανών. Σύμφωνα με συγκριτική μελέτη μεταξύ των χωρών μελών της ΕΕ που εμβαθύνει στις τάσεις και πολιτικές στην εν λόγω θεματική η συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων (92%, που αποτελεί το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ) επιθυμεί την σημαντική αύξηση των δαπανών μακροχρόνιας φροντίδας.
Τι περιλαμβάνει η μακροχρόνια φροντίδα
Η μακροχρόνια φροντίδα αφορά στην κάλυψη των αναγκών υγείας και καθημερινής υποστήριξης ατόμων, τα οποία λόγω χρόνιας ασθένειας, αναπηρίας ή γήρατος δεν μπορούν να αυτοεξυπηρετηθούν για παρατεταμένη χρονική περίοδο. Οι ανάγκες αυτές καλύπτονται συνήθως μέσω:
- Ιδρυματικής φροντίδας (π.χ. γηροκομεία, μονάδες αποκατάστασης, ιδρύματα χρονίως πασχόντων)
- Κατ’ οίκον φροντίδας (π.χ. βοήθεια στο σπίτι)
- Υπηρεσιών υποστήριξης (π.χ. νοσηλευτές, κοινωνικοί λειτουργοί, προσωπικοί βοηθοί)
- Δαπανών υγείας (π.χ. φαρμακευτική αγωγή, νοσηλευτικές πράξεις, κ.ά.)
