Πριν λίγες ημέρες (31 Μαίου) ήταν η Παγκόσμια Ημέρα κατά του
Καπνίσματος “World No Tobacco Day”. Στόχος της ημέρας αυτής είναι
να ενημερώσει το κοινό για τους κινδύνους από τη χρήση καπνού και
τις δράσεις του ΠΟΥ για την καταπολέμηση της επιδημίας καπνού.
Ο καπνός του τσιγάρου περιέχει περισσότερες από 7.000 χημικές
ουσίες και δρα με διάφορους τρόπους για να προκαλέσει
καρδιαγγειακή νόσο. Η χρήση καπνού και η έκθεση στο παθητικό
κάπνισμα συγκαταλέγονται στις κύριες αιτίες καρδιαγγειακών
παθήσεων παγκοσμίως, συμβάλλοντας στο 17% περίπου όλων των
θανάτων από καρδιαγγειακά νοσήματα – που ισοδυναμεί με
περισσότερα από τρία εκατομμύρια άτομα κάθε χρόνο. Το κάπνισμα
αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών παθήσεων,
όπως η στεφανιαία νόσος, το έμφραγμα του μυοκαρδίου και το
αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο. Το έμφραγμα του μυοκαρδίου
μάλιστα, όταν εμφανίζεται σε νεαρές ηλικίες συνυπάρχει σχεδόν πάντα
με ιστορικό καπνίσματος. Η νικοτίνη και άλλα χημικά συστατικά των
τσιγάρων προκαλούν στένωση των αιμοφόρων αγγείων, αθηρωμάτωση,
σκλήρυνση των αγγείων και αυξάνουν την αρτηριακή πίεση.
Η χρήση του βλάπτει τα αιμοφόρα αγγεία, αυξάνει την αρτηριακή πίεση
και μειώνει την ανοχή στην άσκηση. Ο καπνός μειώνει επίσης την
ποσότητα οξυγόνου που μπορεί να μεταφέρει το αίμα στην καρδιά και
αυξάνει τον κίνδυνο θρομβώσεων, που με τη σειρά τους μπορεί να
οδηγήσουν σε καρδιακή προσβολή ή εγκεφαλικό.
Οι καρδιαγγειακές παθήσεις είναι μακράν η μεγαλύτερη αιτία θανάτου
που σχετίζεται με το παθητικό κάπνισμα, το οποίο αυξάνει τον κίνδυνο
καρδιαγγειακής νόσου κατά περίπου 25-30%. Περίπου το 45% των
εκτιμώμενων 1,3 θανάτων παγκοσμίως που προκαλούνται από το
παθητικό κάπνισμα αποδίδονται σε ισχαιμική καρδιοπάθεια. Η συχνή
έκθεση στον καπνό του τσιγάρου, είτε στον χώρο εργασίας είτε στο σπίτι, έχει βρεθεί ότι διπλασιάζει σχεδόν τον κίνδυνο καρδιακής
προσβολής.
Ο καπνός από τα τσιγάρα δεν βλάπτει μόνο τους καπνιστές, αλλά και
τους μη καπνιστές που εκτίθενται δευτεροπαθώς στον καπνό. Οι μη
καπνιστές διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο για τις ίδιες ασθένειες με τους
καπνιστές, συμπεριλαμβανομένων των καρδιαγγειακών παθήσεων.
Το 2024 η Παγκόσμια Ημέρα Κατά του Καπνίσματος είχε στόχο την
προστασία των παιδιών από τα καπνικά προϊόντα για να εξασφαλιστεί
η υγεία των μελλοντικών γενιών αλλά και η συνεχής μείωση της χρήσης
των καπνικών προϊόντων. Δυστυχώς τα παιδιά -ήδη από την ηλικία των
13-15 ετών- χρησιμοποιούν προϊόντα καπνού ή νικοτίνης. Υπολογίζεται
μάλιστα ότι σε παγκόσμιο επίπεδο περισσότερα από 38 εκατομμύρια
παιδία ηλικίας 13 έως 15 ετών (περίπου το 10%) χρησιμοποιούν κάποια
μορφή προϊόντων καπνού η νικοτίνης.
Τα ποσοστά αυτά είναι μάλιστα ακόμα μεγαλύτερα στη Ευρωπαϊκή
ένωση με και 4 εκατομμύρια παιδιά (αυτής της ηλικίας περίπου 13.8 %
για τα αγόρια και 11.5% για τα κορίτσια) να κάνουν χρήση προϊόντων
καπνού ή νικοτίνης.
Επομένως σημαντικό είναι να εκπαιδεύσουμε τα παιδιά από τις μικρές
τάξεις του σχολείου να συνειδητοποιήσουν τις δυσμενείς συνέπειες του
καπνίσματος και να μην το ξεκινήσουν ποτέ.
Στο πλαίσιο αυτό εντάσσονται εδώ και χρόνια οι δράσεις της Ελληνικής
Καρδιολογικής Εταιρείας, με πολυετές πρόγραμμα σε συνεργασία με το
Υπουργείο Παιδείας, όπου μέλη της ΕΚΕ-καρδιολόγοι ενημερώνουν
μέσα στις τάξεις πολλές εκατοντάδες σχολεία της χώρας και τους
μαθητές τους για τις τραγικές συνέπειες του καπνίσματος, ενώ -με
πρωτότυπους μαθητικούς διαγωνισμούς – επιδιώκεται μέσα από μια
διαφορετική καλλιτεχνική προσέγγιση η ευαισθητοποίηση των μαθητών
για μια ζωή χωρίς κάπνισμα.
Επιμέλεια: Γιώργος Κοχιαδάκης
Καθηγητής Καρδιολογίας
Πρόεδρος Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας
