Γράφει ο Χάρης Βαβουρανάκης, Ορθοπαιδικός Χειρουργός, Πρόεδρος Ινστιτούτου Επιστημονικών Ερευνών Π.Ι.Σ.
Η πανδημία του COVID -19 υπήρξε μία από τις μεγαλύτερες δοκιμασίες της σύγχρονης εποχής. Άλλαξε τον τρόπο που ζούμε, εργαζόμαστε, επικοινωνούμε κι αντιλαμβανόμαστε την υγεία. Πέρα από τις απώλειες και τις δυσκολίες που άφησε πίσω της, μας δίδαξε πολύτιμα μαθήματα που δεν πρέπει να ξεχάσουμε.
1.Η πρόληψη σώζει ζωές.
Η πανδημία μας υπενθύμισε ότι η πρόληψη αποτελεί το ισχυρότερο όπλο της ιατρικής. Η υγιεινή των χεριών, η χρήση μέτρων ατομικής προστασίας, οι εμβολιασμοί και η έγκαιρη διάγνωση αποδείχθηκαν καθοριστικοί παράγοντες για τον περιορισμό της νόσου.
Άμεσα προτείναμε την δημιουργία προγραμμάτων πρόληψης αξιοποιώντας τους ενωσιακούς πόρους. Το πρόγραμμα «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» κινείται σ’ αυτή, στην σωστή κατεύθυνση. Προσεγγίζει οργανωμένα τους συμπολίτες μας υπενθυμίζοντάς τους ότι η έγκαιρη διάγνωση σώζει ζωές. Μειώνει τις ανισότητες στην πρόσβαση στις εξετάσεις. Αξιοποιεί την τεχνολογία. Αποσυμφορεί μακροπρόθεσμα το σύστημα υγείας, σε βάθος χρόνου μπορεί να μειώσει το clawback των εργαστηριακών γιατρών. Μειώνει το κόστος θεραπείας μέσω της έγκαιρης διάγνωσης. Διαμορφώνει τέλος συνειδήσεις ενισχύοντας την κουλτούρα της πρόληψης.
2.Η δημόσια υγεία αφορά όλους μας.
Καταλάβαμε ότι η υγεία είναι συλλογική υπόθεση. Οι επιλογές του καθενός επηρεάζουν την υγεία της οικογένειας, των φίλων, ολόκληρης της κοινωνίας. Η αλληλεγγύη και η ατομική ευθύνη αποδείχθηκαν εξίσου σημαντικές με τις ιατρικές παρεμβάσεις. Σ’ αυτόν τον «υπέρ υγείας» πόλεμο, που οι δυνατοί του κόσμου στην αρχή υποτίμησαν, εμείς ως Χώρα βάλαμε πρώτα τη ζωή.
Συνειδητοποιήσαμε ως επαγγελματίες υγείας αλλά κυρίως ως Πολιτεία πως η Δημόσια Υγεία έχει δύο σημαντικούς πυλώνες, τον κρατικό και τον ιδιωτικό σε απόλυτη συνεργασία για το κοινό καλό. Οι γιατροί του κρατικού τομέα, με σοβαρότητα και υπευθυνότητα εργάστηκαν με κίνδυνο της ζωής τους φροντίζοντας τους συμπολίτες μας που είχαν ανάγκη νοσηλείας.
Κι οι γιατροί του ιδιωτικού τομέα όλων των ειδικοτήτων, την ίδια στιγμή, με κίνδυνο της υγείας τους κι αυτοί λειτούργησαν ως πρώτη γραμμή ανάσχεσης συμβάλλοντας αποτελεσματικά στην αποτροπή της διάδοσης του Covid-19 και στην αποσυμφόρηση των Νοσοκομείων.
Όλοι μαζί αποδείξαμε πως είμαστε γιατροί, κι όχι πάροχοι όπως συστηματικά τα τελευταία χρόνια μας ονομάζουν. Εμείς δεν έχουμε πελάτες. ‘Εχουμε ασθενείς. Φροντίζουμε την υγεία των συμπολιτών μας, δεν παρέχουμε απλά υπηρεσίες. Αντιληφθήκαμε επίσης πως η Δημόσια Υγεία διακρίνεται σε προ-νοσοκομειακή (ιδιωτικός τομέας, Κέντρα Υγείας) και νοσοκομειακή (κρατικά και ιδιωτικά νοσοκομεία) φροντίδα. Είμαστε οι πρώτοι σε εμβολιασμούς κατ΄ οίκον με την ενεργοποίηση των ιδιωτών γιατρών κι οι πρώτοι που αναπτύξαμε κινητές μονάδες υγείας (ΚΟΜΥ) στην Ευρώπη.
3.Οι επαγγελματίες υγείας είναι η μεγαλύτερη δύναμη του συστήματος
Γιατροί, νοσηλευτές, διασώστες, όλοι οι εργαζόμενοι στον χώρο της υγείας βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή. Η πανδημία ανέδειξε τη σημασία της επένδυσης στο ανθρώπινο δυναμικό της υγείας, στις συνθήκες εργασίας και στη συνεχή εκπαίδευσή του.
Σήμερα η Χώρα μας έχει την μεγαλύτερη επιστημονική παρακαταθήκη. Διαθέτει τους περισσότερους γιατρούς με ειδικότητα (ειδικούς) παγκοσμίως. Κι αυτό ακριβώς δίνει την δυνατότητα στους συμπολίτες μας να επισκέπτονται άμεσα και χωρίς καθυστέρηση -αναμονή τον γιατρό που θα λύσει- θεραπεύσει το πρόβλημα υγείας που τους απασχολεί.
Κι αυτό ακριβώς οι πολλοί ειδικοί γιατροί είναι το πλεονέκτημα της Ελλάδας έναντι των άλλων ευρωπαϊκών χωρών, γιατί απλά υγεία χωρίς γιατρούς δεν γίνεται. Είμαστε εμείς, οι γιατροί, που καθημερινά μετατρέπουμε την γνώση σε δράση προς όφελος της υγείας των συμπολιτών μας.
- Το ισχυρό συστήματα υγείας είναι εθνική ανάγκη
Καμία χώρα δεν μπορεί να αισθάνεται ασφαλής χωρίς ένα καλά οργανωμένο και επαρκώς στελεχωμένο σύστημα υγείας. Η πανδημία ανέδειξε την ανάγκη για καλύτερες υποδομές, επαρκή στελέχωση, αποτελεσματικό σχεδιασμό. Η ποιότητα της υγείας τελικά φαίνεται από το αν οι συμπολίτες μας αισθάνονται ασφαλείς.
Η μεγάλη πρόκληση, η μεγάλη μεταρρύθμιση είναι μπροστά. Είναι η αξιοποίηση των ειδικών γιατρών σε όλα τα επίπεδα -προ-νοσοκομειακό και νοσοκομειακό- επενδύοντας στην επιστημονική παρακαταθήκη της χώρας, κάνοντας το δικό μας Σύστημα Υγείας, πρωτοπόρο και μοναδικό, χωρίς αντιγραφές χωρίς μιμήσεις, προς όφελος πάντα της υγείας των συμπολιτών μας.
Να γίνει το σύστημα υγείας ελκυστικό στους γιατρούς, ιδίως στους νέους γιατρούς. Αυξάνοντας τις αμοιβές των γιατρών του κρατικού τομέα. Στην Ευρώπη ο μισθός εισόδου στο σύστημα είναι τριπλάσιος του κατώτατου μισθού. Στην Χώρα μας η αναλογία είναι πολύ μικρότερη (περίπου 1,5 φορά του κατώτερου) παρόλη την προσπάθεια αύξησης που έχει γίνει.
Διαμορφώνοντας καλύτερες εργασιακές συνθήκες με ξεκάθαρες εργασιακές σχέσεις με κίνητρα παραμονής και παραγωγικότητας. Χρειαζόμαστε ένα σύστημα που να ακούει περισσότερο, να προλαμβάνει νωρίτερα και να φροντίζει ουσιαστικότερα. Ένα σύστημα που να εμπνέει εμπιστοσύνη τόσο στους πολίτες όσο και στους ανθρώπους που το υπηρετούν καθημερινά.
5.Η επιστήμη και η έρευνα είναι η ελπίδα
Τον καιρό της πανδημίας μέσα σε ελάχιστο χρόνο η επιστημονική κοινότητα κατάφερε να αναπτύξει διαγνωστικά εργαλεία, θεραπείες και εμβόλια. Η πανδημία απέδειξε τη σημασία της επιστημονικής γνώσης, της διεθνούς συνεργασίας και της επένδυσης στην έρευνα. Η επιστήμη αναζητά τις απαντήσεις. Η έρευνα χτίζει το αύριο. Είναι η δύναμη που μετατρέπει τη γνώση σε πρόοδο, την αβεβαιότητα σε λύσεις, την ελπίδα σε πραγματικότητα.
6.Η ψυχική υγεία είναι εξίσου σημαντική
Η απομόνωση, η αβεβαιότητα και ο φόβος επηρέασαν εκατομμύρια ανθρώπους. Η πανδημία μας δίδαξε ότι η ψυχική υγεία δεν είναι πολυτέλεια αλλά βασικό στοιχείο της συνολικής υγείας και ευημερίας.
7.Η τεχνολογία μπορεί να φέρει την υγεία πιο κοντά στον πολίτη
Η ηλεκτρονική συνταγογράφηση και οι ψηφιακές υπηρεσίες υγείας απέδειξαν ότι μπορούν να βελτιώσουν την πρόσβαση και την ποιότητα της υγείας. Αποδείχθηκε επίσης με τον πιο εμφατικό τρόπο ότι η τεχνολογία μπορεί να βοηθήσει καταλυτικά το σύστημα υγείας, αλλά δεν μπορεί να αντικαταστήσει τον γιατρό.
Η τηλεϊατρική, η τεχνητή νοημοσύνη, μπορούν να μειώσουν τις ανισότητες και να φέρουν την εξειδικευμένη ιατρική γνώση πιο κοντά σε κάθε άνθρωπο. Το ζητούμενο ωστόσο είναι η αξιοποίηση της καινοτομίας με επίκεντρο τον ασθενή, χωρίς να χαθεί η ανθρώπινη διάσταση της ιατρικής.
Κι ένα μάθημα που δεν πρέπει να ξεχάσουμε… Ο COVID-19 μας θύμισε πόσο εύθραυστη είναι η ζωή, πόσο πολύτιμη είναι η υγεία.
Μας δίδαξε ότι η υγεία είναι το σημαντικότερο κοινωνικό αγαθό και ότι η προστασία της απαιτεί γνώση, υπευθυνότητα, συνεργασία και διαρκή επαγρύπνηση, και κυρίως πόσο αναντικατάστατοι είναι οι γιατροί, οι άνθρωποι της υγείας γενικότερα, για ένα ανθεκτικό, ανθρώπινο, αποτελεσματικό και αξιόπιστο σύστημα υγείας.
ΧΑΡΗΣ Χ. ΒΑΒΟΥΡΑΝΑΚΗΣ
ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ
ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΙΑΤΡΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ
Πηγή: https://www.healthreport.gr/71-mathimata-ygeias-apo-tin-epochi-tou-covid/
