Μεγάλος ο κίνδυνος καρδιαγγειακών παθήσεων, που είναι η συχνότερη αιτία θανάτου παγκοσμίως.
Περιβαλλοντικοί παράγοντες όπως τα αιωρούμενα σωματίδια, ο θόρυβος, η ζέστη και οι περιβαλλοντικές τοξίνες μπορούν να αυξήσουν σημαντικά τον κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων, που είναι η συχνότερη αιτία θανάτου παγκοσμίως.
Αυτό αναφέρει μια διεθνής ερευνητική ομάδα σε μια μελέτη που δημοσιεύθηκε σήμερα στο επιστημονικό περιοδικό “Cardiovascular Research”. Σύμφωνα με τα ευρήματα των επιστημόνων, οι βλαβερές επιπτώσεις είναι ιδιαίτερα μεγάλες όταν υπάρχουν ταυτόχρονα πολλαπλές περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις.
Κατά την άποψη των ειδικών, το σύνολο των διαφόρων περιβαλλοντικών παραγόντων και οι πολλαπλές αλληλεπιδράσεις τους – το λεγόμενο πολυτροπικό εξωσωματικό – θα πρέπει να διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη μέτρων πρόληψης.
Περιβαλλοντικοί παράγοντες όπως τα αιωρούμενα σωματίδια, ο θόρυβος, η ζέστη και οι περιβαλλοντικές τοξίνες μπορούν να αυξήσουν σημαντικά τον κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων, που είναι η συχνότερη αιτία θανάτου παγκοσμίως. Οι επιβλαβείς επιδράσεις είναι ιδιαίτερα μεγάλες όταν συνυπάρχουν πολλαπλές περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις.
Οι καρδιαγγειακές παθήσεις, γνωστές και ως καρδιαγγειακές νόσοι, περιλαμβάνουν μια σειρά από ασθένειες που επηρεάζουν την καρδιά και τα αιμοφόρα αγγεία.
Σε αυτές περιλαμβάνονται, για παράδειγμα, το έμφραγμα του μυοκαρδίου, ο εγκεφαλικό επεισόδιο, η στεφανιαία νόσος (ΣΝ), η υπέρταση, η καρδιακή ανεπάρκεια και οι καρδιακές αρρυθμίες.
Οι παθήσεις αυτές αποτελούν την κύρια αιτία θανάτου παγκοσμίως. Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Robert Koch, στη Γερμανία ευθύνονται για περίπου το 40% όλων των θανάτων. Αντίστοιχα μεγάλη είναι η ανάγκη για αποτελεσματικές στρατηγικές πρόληψης των ασθενειών και, συνεπώς, για γνώσεις σχετικά με τους παράγοντες κινδύνου.
Είναι γνωστό ότι το υπερβολικό βάρος, ο διαβήτης, το κάπνισμα, η έλλειψη σωματικής άσκησης και η ανθυγιεινή διατροφή συμβάλλουν καθοριστικά στην εμφάνιση καρδιαγγειακών παθήσεων.
Οι περιβαλλοντικοί παράγοντες στρες επηρεάζουν την καρδιαγγειακή υγεία
Μια διεθνής ερευνητική ομάδα με τη συμμετοχή της Πανεπιστημιακής Ιατρικής του Mainz προειδοποιεί τώρα σε μια ανασκόπηση για μια άλλη ομάδα παραγόντων κινδύνου που μέχρι τώρα δεν έχει ληφθεί υπόψη στις τρέχουσες στρατηγικές πρόληψης: Οι ειδικοί αναφέρουν στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό “Cardiovascular Research” ότι ο θόρυβος, τα αιωρούμενα σωματίδια, οι καύσωνες και η χημική ρύπανση του εδάφους και του νερού μπορούν να έχουν επικίνδυνες επιπτώσεις στο καρδιαγγειακό σύστημα.
Τα σημαντικότερα ευρήματα της τρέχουσας δημοσίευσης σχετικά με τις επιπτώσεις διαφόρων περιβαλλοντικών παραγόντων στην καρδιαγγειακή υγεία είναι τα εξής:
Ο συνεχής θόρυβος της κυκλοφορίας ενεργοποιεί τις ορμόνες του στρες, διαταράσσει τον ύπνο και προκαλεί υπέρταση και φλεγμονές των αγγείων.
Ιδιαίτερα τα εξαιρετικά λεπτά σωματίδια σκόνης (PM2,5, UFP) εισέρχονται στην κυκλοφορία του αίματος μέσω των πνευμόνων και προάγουν το οξειδωτικό στρες, τις βλάβες του ενδοθηλίου και την αρτηριοσκλήρωση.
Οι ολοένα και πιο συχνοί καύσωνες επιβαρύνουν ιδιαίτερα τους ηλικιωμένους και τα άτομα με καρδιακές παθήσεις. Στις πόλεις, οι σφραγισμένες επιφάνειες και η έλλειψη πρασίνου ενισχύουν το φαινόμενο των “θερμών νησίδων”, που αυξάνουν τον κίνδυνο καρδιακών προσβολών και εγκεφαλικών επεισοδίων.
Τα υπολείμματα φυτοφαρμάκων, βαρέων μετάλλων και PFAS (περφθοριωμένες και πολυφθοριωμένες αλκυλικές ουσίες), που δεν αποικοδομούνται ή αποικοδομούνται ελάχιστα, εισέρχονται στον οργανισμό μέσω των τροφίμων και του πόσιμου νερού.
Οι πρώτες μελέτες δείχνουν ότι αυτές οι βλαβερές ουσίες ενισχύουν τις φλεγμονές, επηρεάζουν την αγγειακή λειτουργία και μακροπρόθεσμα μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων.
Το πολυτροπικό εξωσωματικό ενισχύει τις επιβαρύνσεις
Σύμφωνα με τα ευρήματα των επιστημόνων, ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η συνδυαστική επίδραση πολλών περιβαλλοντικών επιβαρύνσεων: το λεγόμενο πολυτροπικό εξωσωματικό μπορεί να αυξήσει σημαντικά τις βλαβερές επιδράσεις των επιμέρους περιβαλλοντικών στρεσογόνων παραγόντων.
“Ο θόρυβος ενισχύει την επίδραση των ατμοσφαιρικών ρύπων και η ζέστη λειτουργεί ως καταλύτης για αγγειακές βλάβες από τοξίνες”, εξηγεί ο καθηγητής Thomas Münzel, ανώτερος καθηγητής στο Κέντρο Καρδιολογίας της Πανεπιστημιακής Ιατρικής του Mainz και ένας από τους συγγραφείς της μελέτης.
“Οι βιολογικές αλληλεπιδράσεις κυμαίνονται από το οξειδωτικό στρες και την ενεργοποίηση του φλεγμονώδους ενζύμου NOX-2 έως την ενδοθηλιακή δυσλειτουργία – όλα πρόδρομοι παράγοντες για την καρδιακή προσβολή και τον εγκεφαλικό”, συμπληρώνει ο καθηγητής Münzel.
Η έννοια του εξωσωματικού προσώπου προσφέρει μια ολιστική προσέγγιση που λαμβάνει υπόψη τις πολύπλοκες αλληλεπιδράσεις μεταξύ των περιβαλλοντικών επιβαρύνσεων και των βιολογικών αντιδράσεων κατά τη διάρκεια της ζωής ενός ατόμου, προκειμένου να τις ενσωματώσει στην αξιολόγηση του καρδιαγγειακού κινδύνου και να αναπτύξει κατάλληλες στρατηγικές πρόληψης.
Οι αυστηρότεροι νόμοι για την προστασία του περιβάλλοντος και του θορύβου, ο βιώσιμος πολεοδομικός σχεδιασμός και οι πράσινες υποδομές μπορούν να συμβάλουν στη μείωση των επιβαρύνσεων από περιβαλλοντικούς παράγοντες στρες, τονίζουν οι επιστήμονες στην ανασκόπηση.
Πηγές:
Γερμανικό Κέντρο Καρδιαγγειακής Έρευνας, Cardiovascular Research, https://www.iatronet.gr/article/134597/otan-to-perivallon-epivarynei-thn-kardia-thoryvos-aioroymena-somatidia-zesth-kai-rypoi
