Εισαγωγή
Οι καρδιαγγειακές παθήσεις (CVDs) αποτελούν εδώ και δεκαετίες το σημαντικότερο αίτιο θνησιμότητας και νοσηρότητας παγκοσμίως. Το φορτίο των καρδιαγγειακών νοσημάτων συνεχίζει να αυξάνεται στις περισσότερες χώρες από το 1990, με την τάση αυτή να καθοδηγείται από τη μεταβολή της έκθεσης σε επιβλαβείς παράγοντες κινδύνου, την αύξηση του πληθυσμού και τη γήρανσή του.
Η μελέτη Global Burden of Disease (GBD) 2023, μια πολυεθνική ερευνητική προσπάθεια, ποσοτικοποίησε την επιβάρυνση/φορτίο (burden) από 375 νοσήματα, συμπεριλαμβανομένης της επιβάρυνσης από καρδιαγγειακές παθήσεις, και ανέδειξε τους παράγοντες που καθόρισαν τις μεταβολές.
Η μελέτη αξιοποίησε όλα τα διαθέσιμα δεδομένα και στατιστικά μοντέλα για την εκτίμηση του φορτίου 375 νόσων, σε 204 χώρες και περιοχές, κατά την περίοδο 1990–2023.
Αποτελέσματα
- Συνολικό φορτίο: Το 2023 καταγράφηκαν 437 εκατ. DALYs* (Disability-Adjusted Life Years-έτη ζωής προσαρμοσμένα στην αναπηρία) από CVD παγκοσμίως (έναντι 320 εκατ. το 1990).
- Θνησιμότητα: Οι θάνατοι αυξήθηκαν από 13,1 εκατ. το 1990 σε 19,2 εκατ. το 2023.
- Επιπολασμός: Τα περιστατικά CVD υπερδιπλασιάστηκαν (311 εκατ. → 626 εκατ.).
- Οι κυριότερες αιτίες DALYs από καρδιαγγειακά νοσήματα το 2023 ήταν η ισχαιμική καρδιοπάθεια, η ενδοεγκεφαλική αιμορραγία, το ισχαιμικό αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο και η υπερτασική καρδιοπάθεια.
- Παράγοντες κινδύνου: Το 79,6% του συνολικού φορτίου αποδόθηκε σε τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου. Οι σημαντικότεροι ήταν η υπέρταση, οι διατροφικοί κίνδυνοι, η αυξημένη LDL-χοληστερόλη και η ατμοσφαιρική ρύπανση.
Συμπεράσματα
Οι καρδιαγγειακές παθήσεις παραμένουν η κύρια αιτία νοσηρότητας και θνησιμότητας σε παγκόσμια κλίμακα με μεγαλύτερο φορτίο σε χώρες χαμηλού και χαμηλο-μεσαίου δείκτη κοινωνικοδημογραφικής ανάπτυξης (SDI).
Η επαρκής αντιμετώπιση των τροποποιήσιμων παραγόντων κινδύνου και η εφαρμογή αποτελεσματικών στρατηγικών υγείας αποτελούν κρίσιμες προϋποθέσεις για τη μείωση των συμβαμάτων ενώ απαιτούνται συντονισμένες παρεμβάσεις τόσο στο επίπεδο των συστημάτων υγείας όσο και της δημόσιας υγείας.
*Τα DALYs είναι ένας συνολικός δείκτης που μετρά το «φορτίο» μιας νόσου στον πληθυσμό, συνδυάζοντας θνησιμότητα και νοσηρότητα.
Global, Regional, and National Burden of Cardiovascular Diseases and Risk Factors in 204 Countries and Territories, 1990-2023.Global Burden of Cardiovascular Diseases and Risks 2023 Collaborators. J Am Coll Cardiol. 2025. PMID: 40990886
Eπιμέλεια: Αγγελική Ζαχαράκη, Καρδιολόγος
