ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ
Το σύνδρομο Roemheld (RS) είναι μία πάθηση που εκλύει καρδιακά συμπτώματα λόγω γαστρεντερικής συμπίεσης της καρδιάς.
Συχνά, γίνεται εσφαλμένη διάγνωση διαφορετικών καρδιακών τύπων ή πεπτικών διαταραχών οδηγώντας σε περιττές θεραπείες και κακή ποιότητα ζωής.
Παρατηρήθηκε ότι μία σειρά ενδείξεων συμπεριλαμβανομένων των χολόλιθων, της διαφραγματοκήλης και του συνδρόμου της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης μπορούν να προκαλέσουν RS.
Τα συμπτώματα του συνδρόμου Roemheld (RS) μπορεί να περιλαμβάνουν πόνο στο στήθος, αίσθημα παλμών, δυσκολία στην αναπνοή, ναυτία, έμετο, φούσκωμα (κοιλιακή διάταση), και κοιλιακό άλγος.
Το εκτενές ιατρικό ιστορικό, η κλινική εξέταση, το ηλεκτροκαρδιογράφημα καθώς και βελτίωση των συμπτωμάτων ύστερα από θεραπεία της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης δύναται να αξιολογηθούν συνδυαστικά για την αναγνώριση του συνδρόμου Roemheld (RS).
Στην διαφορική διάγνωση ενηλίκων με γαστρεντερικά προβλήματα και ανεξήγητα καρδιακά συμπτώματα συνίσταται η συμπερίληψη του συνδρόμου Roemheld (RS). Επιπρόσθετα, προτείνεται η ολιστική αντιμετώπιση του RS αξιολογώντας τα καρδιακά και γαστρεντερικά δεδομένα. Η ολιστική θεραπεία του συνδρόμου Roemheld (RS) είναι η συντηρητική ή χειρουργική θεραπεία της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης.
Προκειμένου να γίνει διάγνωση του συνδρόμου Roemheld (RS) ο καρδιολόγος πρέπει να συντονίσει όλο το πρωτόκολλο της Γ.Ο.Π.
ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ
Ο LUDWIG VON ROEMHELD Γερμανός ιατρός είναι γνωστός για την σύλληψη του όρου Σύνδρομο Roemheld το 1934.
Παρατήρησε ότι ορισμένα άτομα με γαστρεντερικά προβλήματα παρουσίαζαν πόνο στο στήθος που έμοιαζε με στηθάγχη αλλά υποχωρούσαν με τις ερυγές ή την αποβολή αερίων.
Υποστήριξε ότι η διάταση της κοιλιάς που επιφέρει η τροφή ή τα αέρια δημιουργούσαν ένα αντανακλαστικό που διαφοροποιούσε τον ρυθμό και τον χτύπο της καρδιάς.
Η επιδημιολογία του συνδρόμου Roemheld είναι δύσκολο να εκτιμηθεί μιας και δεν διαγιγνώσκεται αρκετά συχνά όσο εμφανίζεται ή διαγιγνώσκεται λανθασμένα ως πρωτοπαθής καρδιακή πάθηση, άποψη που επικρατεί καθώς πολλές περιπτώσεις παραμένουν αδιάγνωστες.
Καθένας μπορεί να ασθενήσει από σύνδρομο Roemheld ανεξάρτητα από την ηλικία, το φύλο ή την φυλή του με πιο σύνηθη εμφάνιση σε ηλικιωμένα και παχύσαρκα άτομα τα οποία και διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο Γαστροοισοφαγικής Παλινδρόμησης και Διαφραγματοκήλης.
ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΤΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ROEMHELD
- Συμπίεση του περικαρδίου από τον κηλικό σάκο της διαφραγματοκήλης.
- Ανάπτυξη οισοφαγίτιδας με αποτέλεσμα την διέγερση του οπίσθιου πνευμογαστρικού του οποίου μέσω του περισπώμενου κλάδου του διαταράσσει τον ρυθμό της καρδιακής λειτουργίας.
- Ανάπτυξη τοπικής μυοκαρδίτιδας λόγω επινέμεσης της οισοφαγίτιδας στο μυοκάρδιο. (Το τοίχωμα του οισοφάγου είναι 5 mm).
ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΣΜΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ROEMHELD
- ΣΥΜΠΙΕΣΗ ΠΕΡΙΚΑΡΔΊΟΥ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΗΛΙΚΟ ΣΑΚΟ ΤΗΣ ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΚΗΛΗΣ
Είναι πιο συχνό στις γυναίκες μεγάλης ηλικίας άνω των 65 ετών οι οποίες έχουν ευμεγέθη διαφραγματοκήλη (το μεγαλύτερο μέρος του στομάχου είναι στο μεσοθωράκιο). Οφείλεται στην απώλεια μυϊκής μάζας λόγω ηλικίας και φύλου με αποτέλεσμα την λέπτυνση του διαφράγματος.
Ταυτόχρονα, λόγω ηλικίας επέρχεται χαλάρωση των συνδέσμων μεταξύ οισοφάγου και διαφράγματος. Αυτές οι διαφραγματοκήλες εμφανίζονται στην ακτινογραφία θώρακος και στην αξονική τομογραφία θώρακος.
Άρα, σε αυτές τις περιπτώσεις η διαφραγματοκήλη συνοδεύεται σχεδόν πάντα με κολπική μαρμαρυγή.
Η αύξηση του βάρους επιδεινώνει σε αυτές τις περιπτώσεις το σύνδρομο Roemheld λόγω αύξησης της ευμεγέθους διαφραγματοκήλης.
Εάν η καρδιακή αρρυθμία οφείλεται στον μηχανισμό αυτό τότε η χορήγηση της ομεπραζόλης δεν θα βελτιώσει καθόλου την αρρυθμία του συνδρόμου Roemheld.
- ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΤΟΥ ΟΠΙΣΘΙΟΥ ΠΝΕΥΜΟΓΑΣΤΡΙΚΟΥ ΑΠΟ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΗΣΗ
Σε αυτό τον μηχανισμό λόγω της παλινδρόμησης δημιουργείται οισοφαγίτιδα η οποία κάνει επινέμεση διαμέσου του τοιχώματος του οισοφάγου και ερεθίζει το οπίσθιο πνευμογαστρικό νεύρο.
Δημιουργεί βραχυκύκλωμα με τον οριζόντιο περισπώμενο κλάδο του οπίσθιου πνευμογαστρικού που νευρώνει το μυοκάρδιο με αποτέλεσμα την ανάπτυξη καρδιακής αρρυθμίας μετά από κλινοστατισμό και αλλαγή θέσης.
Η αρρυθμία αυτή βελτιώνεται με την χρήση της ομεπραζόλης λόγω αναστολής της παλινδρόμησης και υποχώρηση της οισοφαγίτιδας.
Ασθενείς που υποβλήθηκαν σε μεταμόσχευση καρδιάς κατά την οποία γίνεται πάντα διατομή του περισπώμενου κλάδου του πνευμογαστρικού εξαφανίστηκε το φαινόμενο Roemheld μετά την μεταμόσχευση.
- ΤΟΠΙΚΗ ΜΥΟΚΑΡΔΙΤΙΔΑ
Λόγω της γειτνίασης του οισοφάγου με το μυοκάρδιο γίνεται επινέμεση της φλεγμονής του οισοφάγου επί του μυοκαρδίου (η απόσταση του οισοφάγου από το μυοκάρδιο είναι 5 mm).
Σε νεκροανατομικά ευρήματα βρέθηκε στο 5% των ασθενών με βαριά παλινδρόμηση, τοπική μυοκαρδίτιδα παρά του οισοφάγου.
Το σώμα, η γνωστική λειτουργία και η συμπεριφορά μπορεί να επηρεαστούν από μία ποικιλία συμπτωμάτων του συνδρόμου Roemheld. Αυτά τα συμπτώματα μπορούν να μιμηθούν μία καρδιακή προσβολή ή άλλες καρδιακές διαταραχές όπως η δυσφορία στο στήθος, αίσθημα παλμών, δύσπνοια και λιποθυμία. Τα γαστρεντερικά συμπτώματα περιλαμβάνουν δυσπεψία, καούρες, ναυτία, φούσκωμα, ερυγές, δυσκοιλιότητα, διάρροια και μετεωρισμό. Ανάλογα με την σοβαρότητα των γαστρεντερικών προβλημάτων και την ευαισθησία του καρδιακού συστήματος αυτά τα συμπτώματα μπορεί να ποικίλουν σε ένταση και συχνότητα.
ΜΕΤΑΒΛΗΤΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΩΝ
- ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ
Υπάρχουν διάφορα ψυχολογικά συμπτώματα που εμπλέκονται όπως ανησυχία, κρίσεις πανικού, κατάθλιψη, φόβος θανάτου, ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή (OCD), διαταραχή μετατραυματικού στρες (PTSD) και υποχονδρία. Αυτά τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν ως αποτέλεσμα λανθασμένης διάγνωσης ή θεραπεία της πάθησης, καθώς και του άγχους και της ανησυχίας που προκαλούν τα καρδιακά συμπτώματα.
ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ
Διαφορική Διάγνωση
Το Σύνδρομο Roemheld μπορεί να μιμηθεί άλλες καρδιακές και γαστρεντερικές καταστάσεις, συμπεριλαμβανομένων της στηθάγχης, έμφραγμα του μυοκαρδίου, μυοκαρδίτιδα, πνευμονική εμβολή, αορτική ανατομή, οισοφαγικός σπασμός, γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, διαφραγματοκήλη, των χολόλιθων και την δυσανεξία στην λακτόζη λόγω της ποικιλόμορφης και μη ειδικής κλινικής συμπτωματολογίας. Γι’ αυτό το λόγο μπορεί να αποτελεί πρόκληση να ταυτοποιηθεί και να διαχωριστεί το Σύνδρομο Roemheld από άλλες σοβαρές και ευρέως διαδεδομένες διαταραχές. Ορισμένες από αυτές τις παθήσεις, όπως το άγχος, το αίσθημα παλμών, η δύσπνοια, ο πόνος στο στήθος ενδέχεται να έχουν κοινά συμπτώματα με το σύνδρομο Roemheld. Αυτές οι άλλες διαταραχές μπορούν ωστόσο να διαγνωστούν από πρόσθετα κλινικά χαρακτηριστικά και διαγνωστικές διαδικασίες.
Έλλειψη Γνώσης
Το Σύνδρομο Roemheld είναι μία σπάνια και ανεπαρκώς αναγνωρισμένη διαταραχή και έχει λάβει ελάχιστη προσοχή από τους ιατρούς.
Ήδη από την δεκαετία του 1940 όταν ο Γερμανός ιατρός που πρώτος όρισε το Σύνδρομο Roemheld απεβίωσε, η πάθηση έχει θεωρηθεί ως παρωχημένη ιατρική διάγνωση. Το έργο του σχετικά με τη σχέση μεταξύ της πρόσληψης θερμίδων, της γαστρεντερικής λειτουργίας, και των καρδιακών συμπτωμάτων δεν βρήκε ευρεία απήχηση.
Στον γενικό πληθυσμό, υπήρχε η αίσθηση ότι το Σύνδρομο Roemheld είναι σπάνιο με χαμηλή συχνότητα εμφάνισης. Ο ακριβής αριθμός περιπτώσεων με Σύνδρομο Roemheld είναι άγνωστος. Λόγω της διαδεδομένης πια χειρουργικής αντιμετώπισης της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης φαίνεται ότι το Σύνδρομο Roemheld είναι πολύ πιο διαδεδομένο από ότι πιστεύαμε.
Επιπρόσθετα, υπάρχει ελάχιστη γνώση ή αναγνώριση του συνδρόμου Roemheld μεταξύ των εξειδικευμένων ιατρών. Είναι πολύ πιθανό πολλοί επαγγελματίες υγείας να μην είναι εξοικειωμένοι με το σύνδρομο Roemheld όπως και με τις πιθανές αιτίες και τους μηχανισμούς του. Ορισμένοι επαγγελματίες υγείας θα μπορούσαν να θεωρήσουν πως τα συμπτώματα είναι ψυχολογικής φύσης ή σχετίζονται με το άγχος και μπορεί να καταλήγουν σε λάθος διάγνωση των συμπτωμάτων ή να τα υπερθεραπεύσουν με περιττά φάρμακα ή διαδικασίες.
ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ
- ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ
Η χορήγηση ομεπραζόλης πιθανόν θα επηρεάσει θετικά μόνο την αρρυθμία που προέρχεται από την οισοφαγίτιδα και ως εκ τούτου τον ερεθισμό του πνευμογαστρικού (οπίσθιου).
Οι ομεπραζόλες δεν θα βελτιώσουν καθόλου τις αρρυθμίες που οφείλονται σε πίεση του περικαρδίου από το κηλικό σάκο ή τις αρρυθμίες μεταβολής θέσης (μετακίνηση διαφραγματοκήλης).
- ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ
Η χειρουργική αντιμετώπιση της διφραγματοκήλης είναι η ουσιαστική αντιμετώπιση του προβλήματος.
- Επανατοποθετείται το στομάχι στην κοιλιά και παύει να ερεθίζει το περικάρδιο.
- Σταματάει η παλινδρόμηση και ο ερεθισμός του οπίσθιου πνευμογαστρικού.
- Είναι εντυπωσιακό ότι άμεσα μετεγχειρητικά οι ασθενείς απαλλάσσονται από την ασταθή υπέρταση και σε πολύ γρήγορο διάστημα σε συνδυασμό με τον καρδιολόγο τους μειώνουν και σταδιακά καταργούν τα b- blockers.
Επιμέλεια: Γκιούρδας Β.Γενικός Χειρούργος-Χειρουργός Πεπτικού
Σπυριδάκης, Ακτινολόγος
Κοχιαδάκης Γ., Καθηγητής Καρδιολογίας
