Η χοληστερίνη αποτελεί έναν από τους βασικότερους δείκτες καρδιαγγειακής υγείας, ωστόσο οι περισσότεροι αγνοούν τις βασικές τιμές μέχρι τη μέση ηλικία. Τα τελευταία χρόνια, όμως, και ενώ οι διεθνείς οδηγίες αλλάζουν, το ερώτημα που τίθεται είναι: “μήπως πρέπει να ξεκινά ο έλεγχος πολύ νωρίτερα”;
Σύμφωνα με τα Centers for Disease Control and Prevention (CDC) των ΗΠΑ, οι έλεγχοι χοληστερίνης θα πρέπει να ξεκινούν ήδη από την ηλικία των 20 ετών, ιδιαίτερα σε άτομα με παράγοντες κινδύνου όπως το κάπνισμα, η παχυσαρκία ή το οικογενειακό ιστορικό καρδιοπαθειών. Οι ίδιες οδηγίες προτείνουν μάλιστα προληπτικό έλεγχο ακόμη και σε παιδιά, μία φορά μεταξύ 9 και 11 ετών και ξανά μεταξύ 17 και 21 ετών.
Στην Ευρώπη, αλλά και στη χώρα μας, συνήθως, ο πρώτος ουσιαστικός έλεγχος γίνεται γύρω στα 40 έτη, στο πλαίσιο ενός γενικότερου προληπτικού ελέγχου υγείας: καταγράφονται η ολική χοληστερίνη, η HDL (λιποπρωτεΐνη υψηλής πυκνότητας, η “καλή” χοληστερόλη), η LDL (“κακή” χοληστερόλη) και τα τριγλυκερίδια, ενώ ταυτόχρονα λαμβάνονται υπόψη παράγοντες όπως η αρτηριακή πίεση, το βάρος και το κάπνισμα, ώστε να υπολογιστεί ο συνολικός καρδιαγγειακός κίνδυνος για τα επόμενα χρόνια.
Η συχνότητα των ελέγχων δεν είναι ίδια για όλους, καθώς εξαρτάται από το προφίλ κινδύνου, σημειώνουν οι ειδικοί. Ένας υγιής ενήλικας χωρίς ιδιαίτερους επιβαρυντικούς παράγοντες μπορεί να ελέγχει τη χοληστερίνη του κάθε λίγα χρόνια μετά τα 40, ενώ όσοι έχουν αυξημένο κίνδυνο ή λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή χρειάζονται πιο τακτική παρακολούθηση. Σε περιπτώσεις όπου ξεκινά θεραπεία, όπως με στατίνες, συνήθως ακολουθεί επανέλεγχος μέσα σε λίγους μήνες και στη συνέχεια ετήσια παρακολούθηση.
Οι στατίνες αποτελούν βασικό εργαλείο στη μείωση της “κακής” LDL χοληστερίνης, ιδιαίτερα όταν ο εκτιμώμενος καρδιαγγειακός κίνδυνος ξεπερνά ένα συγκεκριμένο όριο. Παρά τις ανησυχίες που συχνά εκφράζονται, η επιστημονική κοινότητα υπογραμμίζει ότι υπάρχει ισχυρή τεκμηρίωση για την αποτελεσματικότητά τους, ενώ οι παρενέργειες είναι συνήθως ήπιες και διαχειρίσιμες.
Το ερώτημα για το αν πρέπει να ξεκινά ο έλεγχος από τα 20 (σύμφωνα με τις νέες αμερικανικές οδηγίες) παραμένει ανοιχτό. Οι γιατροί εκφράζουν επιφυλάξεις, επισημαίνοντας ότι πολλοί νέοι δεν είναι διατεθειμένοι να αλλάξουν τρόπο ζωής, ενώ η πιθανότητα εντοπισμού σοβαρών περιστατικών μέσω καθολικού screening σε αυτή την ηλικία είναι σχετικά μικρή. Ωστόσο, αναγνωρίζουν ότι σε άτομα με ισχυρό οικογενειακό ιστορικό ή συγκεκριμένες παθήσεις, ο πρώιμος έλεγχος μπορεί να αποδειχθεί χρήσιμος.
