Τα εμβόλια αποτελούν το ισχυρότερο όπλο μας στη μάχη κατά της πανδημίας, ωστόσο δεν είναι εξίσου αποτελεσματικά σε όλους τους ανθρώπους. Είναι γεγονός ότι διάφοροι παράγοντες μπορεί να επηρεάσουν την αποτελεσματικότητα ενός εμβολίου, όπως για παράδειγμα συγκεκριμένοι βιοδείκτες στο ανοσοποιητικό του σύστημα, ωστόσο μέχρι σήμερα δεν γνωρίζαμε αν οι παράγοντες αυτοί επηρεάζουν την αποτελεσματικότητα όλων των εμβολίων.
Μία νέα μεγάλη μετα-ανάλυση που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Immunology εξέτασε τους βιολογικούς μηχανισμούς που ευθύνονται για την απόκριση ενός ανθρώπου σε διάφορα εμβόλια. Οι παρατηρήσεις της έρευνας αυτής είναι ιδιαίτερα σημαντικές καθώς μπορεί να καθοδηγήσουν την ανάπτυξη νέων εμβολίων.
Η επιστημονική ομάδα από το πανεπιστήμιο του Emory ανέλυσε μοριακά χαρακτηριστικά για 820 νεαρούς ενήλικες που έκαναν 13 διαφορετικά εμβόλια με σκοπό να ανακαλύψουν συγκεκριμένους βιοδείκτες που επηρεάζουν την απόκριση αντισωμάτων κάθε ατόμου στον εμβολιασμό.
Οι εθελοντές χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες ή ενδότυπους, ανάλογα με τα επίπεδα της φλεγμονώδους απόκρισης πριν τον εμβολιασμό τους (υψηλή, χαμηλή ή μέτρια). Αναλύοντας τις ανοσιακές αλλαγές σε κάθε εθελοντή μετά τον εμβολιασμό του με διάφορα εμβόλια, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι ο ενδότυπος υψηλής φλεγμονής ήταν αυτός που παρουσίαζε την ισχυρότερη απόκριση αντισωμάτων.
«Η παρατήρηση αυτή μάς προκάλεσε έκπληξη καθώς η φλεγμονή τυπικά θεωρείται κάτι αρνητικό. Τα δεδομένα της μελέτης μας δείχνουν, ωστόσο, ότι σε αρκετές περιπτώσεις η φλεγμονή μπορεί να προκαλέσει ισχυρότερη ανοσιακή απόκριση μετά τον εμβολιασμό», υποστήριξαν οι συγγραφείς.
Η επιστημονική ομάδα κατάφερε να ξεχωρίσει συγκεκριμένους βιοδείκτες, καθώς και κυτταρικά χαρακτηριστικά που συνδέονται με κάθε ομάδα φλεγμονής, παράγοντες που μπορεί να έχουν προγνωστική ισχύ για την απόκριση ενός ατόμου στον εμβολιασμό.
«Εφόσον πλέον γνωρίζουμε από ποια χαρακτηριστικά του ανοσοποιητικού συστήματος εξαρτάται η απόκριση ενός ατόμου στον εμβολιασμό, θα μπορούμε πλέον να αναπτύξουμε κατάλληλα τα εμβόλια έτσι ώστε να είναι αποτελεσματικά σε όλους τους ανθρώπους», αναφέρουν οι συγγραφείς, τονίζοντας παράλληλα ότι ακόμα υπάρχουν αρκετά αναπάντητα ερωτήματα.
Το μόνο σίγουρο είναι ότι θα πρέπει να γίνουν άμεσα και νέες μελέτες οι οποίες θα ασχοληθούν περισσότερο με τα αίτια της φλεγμονής σε υγιή άτομα. Η προτεραιότητα αυτή τη στιγμή, ωστόσο, είναι να εξεταστούν οι παράγοντες που επηρεάζουν την αποτελεσματικότητα των εμβολίων στους ηλικιωμένους και τους ανοσοκατεσταλμένους.
Επιμέλεια: Αθηνά Σούρδη MD
