Με αφορμή την Ημέρα της Γυναίκας, η κυρία Χριστίνα Δάλλα, Καθηγήτρια στη Β’ Γυναικολογική και Μαιευτική Κλινική της Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ υπογραμμίζει ότι υποσυνείδητες προκαταλήψεις, στερεότυπα και προκλήσεις εξακολουθούν να επηρεάζουν την πορεία των γυναικών στον ακαδημαϊκό χώρο
Οι γυναίκες στον ακαδημαϊκό και ιατρικό χώρο έχουν σημειώσει σημαντική πρόοδο τις τελευταίες δεκαετίες. Παρ’ όλα αυτά, εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν προκλήσεις που συχνά δεν είναι άμεσα ορατές, αλλά επηρεάζουν ουσιαστικά την επαγγελματική τους πορεία. Στον δυτικό κόσμο, και επομένως και στη χώρα μας, ένα από τα σημαντικότερα εμπόδια παραμένει η νοοτροπία που εξακολουθεί να αποδίδει ορισμένους επαγγελματικούς ρόλους ή θέσεις ευθύνης ως «ανδρικούς» ή «γυναικείους».
Παρ’ ότι αυτή η αντίληψη σταδιακά αλλάζει, εξακολουθεί να εκδηλώνεται με τη μορφή μιας υποσυνείδητης μεροληψίας (implicit bias), η οποία μπορεί να επηρεάζει τις προσδοκίες, τις αξιολογήσεις και τις ευκαιρίες που δίνονται στις γυναίκες. Συνεπώς, πολλές από αυτές τις διακρίσεις δεν είναι αποτέλεσμα συνειδητών επιλογών, αλλά προκύπτουν από στερεότυπα και προκαταλήψεις που έχουν διαμορφωθεί διαχρονικά μέσα στην κοινωνία. Η αντιμετώπισή τους απαιτεί χρόνο, συστηματική προσπάθεια και συνεχή ευαισθητοποίηση τόσο της ακαδημαϊκής κοινότητας, όσο και της κοινωνίας ευρύτερα.
Ως νευροεπιστήμονας, αναγνωρίζω ότι υπάρχουν διαφορές φύλου τόσο σε βιολογικό, όσο και σε κοινωνικό επίπεδο. Ωστόσο, τα σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα αναδεικνύουν ότι η ποικιλομορφία και η ετερογένεια αποτελούν σημαντικούς παράγοντες δημιουργικότητας, καινοτομίας και επιστημονικής προόδου. Η παρουσία διαφορετικών εμπειριών και οπτικών στην έρευνα και στην εκπαίδευση ενισχύει την ποιότητα της επιστημονικής γνώσης και συμβάλλει σε πιο ολοκληρωμένες προσεγγίσεις στα σύνθετα προβλήματα που καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε.
Παράλληλα, μια ακόμη σημαντική πρόκληση αφορά στην ισορροπία ανάμεσα στην επαγγελματική και την προσωπική ζωή. Στην πράξη, πολλές γυναίκες εξακολουθούν να επωμίζονται δυσανάλογο μέρος της ευθύνης για τη φροντίδα της οικογένειας και των παιδιών. Η ενίσχυση μιας κουλτούρας ισότιμης συμμετοχής και των δύο γονέων στην ανατροφή των παιδιών, καθώς και η ανάπτυξη πολιτικών που στηρίζουν τους νέους γονείς, μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στη δημιουργία ενός πιο δίκαιου και βιώσιμου επαγγελματικού περιβάλλοντος.
Στην κατεύθυνση αυτή, σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν θεσμικές πρωτοβουλίες όπως τα Σχέδια Δράσης για την Έμφυλη Ισότητα (Gender Equality Plans), τα οποία έχουν υιοθετηθεί τα τελευταία χρόνια στα πανεπιστήμια και τα ερευνητικά ιδρύματα της χώρας, στο πλαίσιο ευρωπαϊκών πολιτικών για την προώθηση της ισότητας στην έρευνα και την ανώτατη εκπαίδευση.
Παράλληλα, οργανισμοί όπως η Ελληνική Εταιρεία Γυναικών Πανεπιστημιακών (ΕΛΕΓΥΠ) συμβάλλουν ενεργά στην ανάδειξη των ζητημάτων αυτών και στην ενίσχυση της παρουσίας των γυναικών στον ακαδημαϊκό χώρο. Η αξιοποίηση δικτύων συνεργασίας και καθοδήγησης, καθώς και η αλληλοϋποστήριξη μεταξύ επιστημόνων, μπορούν να αποτελέσουν σημαντικά εφόδια στην ακαδημαϊκή πορεία.
Η προώθηση της ισότητας στον ακαδημαϊκό χώρο αποτελεί συλλογική ευθύνη. Μέσα από θεσμικές πρωτοβουλίες, διεθνείς συνεργασίες και αλλαγές στη νοοτροπία, μπορούμε να διαμορφώσουμε ένα περιβάλλον στο οποίο όλες οι νέες και νέοι επιστήμονες θα έχουν τη δυνατότητα να αναπτύξουν πλήρως τις δυνατότητές τους.
Επιμέλεια: ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΔΑΛΛΑ,Καθηγήτρια Γυναικολογίας
