Η απροσιτεντάνη, ένας διπλός ανταγωνιστής της ενδοθηλίνης, ήταν ανώτερη από το εικονικό φάρμακο για τη μείωση της ΑΠ και ήταν καλά ανεκτή σε ασθενείς με ανθεκτική υπέρταση, σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μελέτης PRECISION.
Ο διπλός ανταγωνισμός ενδοθηλίνης με την απροσιτεντάνη μπορεί να αντιπροσωπεύει μια νέα εναλλακτική φαρμακολογική προσέγγιση για τη θεραπεία της ανθεκτικής υπέρτασης.
Στοχεύοντας το μονοπάτι της ενδοθηλίνης
Το Aprocitentan (Idorsia Pharmaceuticals/Janssen Biotech) είναι ένας διπλός αγωνιστής των υποδοχέων της ενδοθηλίνης Α και Β που χορηγείται μία φορά την ημέρα από το στόμα. Έχει χρόνο ημιζωής 44 ωρών και χαμηλή πιθανότητα για αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα.
Η αποτυχία ρύθμισης της αρτηριακής πίεσης με τα υπάρχοντα μέχρι σήμερα φάρμακα υποδηλώνει ότι αρκετές παθοφυσιολογικές οδοί δεν έχουν αντιμετωπιστεί φαρμακευτικά. Η σημερινή προτιμώμενη θεραπεία τέταρτης γραμμής για την ανθεκτική υπέρταση είναι η σπιρονολακτόνη, η οποία στοχεύει το σύστημα ρενίνης-αγγειοτασίνης-αλδοστερόνης. Αυτή η αντιμετώπιση αφήνει ένα πολύ σημαντικό σύστημα ακόμα ανέγγιχτο και αυτό είναι το μονοπάτι της ενδοθηλίνης. Πράγματι, η ενδοθηλίνη έχει σαφώς συμμετοχή στην παθογένεση της υπέρτασης. Η στόχευση του συστήματος ενδοθηλίνης θεραπευτικά, επομένως, φαίνεται να είναι ένας πολύ ελκυστικός στόχος και αυτό ακριβώς έγινε στη μελέτη φάσης 3 PRECISION.
Αποτελέσματα της μελέτης
Η PRECISION διεξήχθη σε κέντρα στην Ασία, την Αυστραλία, την Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική. Οι ερευνητές ενέταξαν ασθενείς με ανθεκτική υπέρταση, η οποία ορίστηκε ως συστολική αρτηριακή πίεση σε καθιστή θέση 140 mm Hg ή υψηλότερη παρά τη θεραπεία με τρία αντιυπερτασικά φάρμακα, συμπεριλαμβανομένου ενός διουρητικού.
Η μελέτη είχε τρία διαδοχικά μέρη. Σε ένα διπλά τυφλό, τυχαιοποιημένο, ελεγχόμενο με εικονικό φάρμακο μέρος 4 εβδομάδων (μέρος 1), σε 730 ασθενείς χορηγήθηκε τυχαία aprocitentan 12,5 mg ή 25 mg ή εικονικό φάρμακο. Σε ένα μονότυφλο μέρος διάρκειας 32 εβδομάδων (μέρος 2), όλοι έλαβαν προσιτεντάνη 12,5 mg. Σε ένα διπλά τυφλό, τυχαιοποιημένο, ελεγχόμενο με εικονικό φάρμακο μέρος απόσυρσης 12 εβδομάδων (μέρος 3), οι ασθενείς επανατοποθετήθηκαν τυχαία σε απροσιτεντάνη 12,5 mg ή εικονικό φάρμακο.
Στις 4 εβδομάδες, η μέση αλλαγή στη συστολική ΑΠ στο γραφείο ήταν –15,3 mm Hg με απροσιτεντάνη 12,5 mg, –15,2 mm Hg με τη δόση των 25 mg και –11,5 mm Hg με εικονικό φάρμακο, για διαφορά έναντι του εικονικού φαρμάκου –3,8 mm Hg ( P = 0,0042) και –3,7 mm Hg (P = 0,0046), αντίστοιχα.
Η μέση διαφορά στην 24ωρη περιπατητική συστολική ΑΠ ήταν –4,2 mm Hg και –5,9 mm Hg, αντίστοιχα.
Μετά την περίοδο στέρησης 4 εβδομάδων, η συστολική ΑΠ στο γραφείο αυξήθηκε με εικονικό φάρμακο σε σύγκριση με την απροσιτεντάνη (5,8 mm Hg, P < 0,0001).
Το Aprocitentan μείωσε τόσο την τυποποιημένη αυτοματοποιημένη ΑΠ όσο και την 24ωρη περιπατητική ΑΠ σε σύγκριση με το εικονικό φάρμακο μετά από 4 εβδομάδες. Είναι σημαντικό ότι αυτά τα αποτελέσματα διατηρήθηκαν για 48 εβδομάδες.
Ήπιο έως μέτριο οίδημα ή κατακράτηση υγρών εμφανίστηκε στο 9% της ομάδας της απροσιτεντάνης 12,5 mg, στο 18% της ομάδας των 25 mg και στο 2% της ομάδας του εικονικού φαρμάκου κατά τη διάρκεια του διπλού τυφλού τμήματος της μελέτης 4 εβδομάδων. Επτά ασθενείς στους οποίους χορηγήθηκε απροσιτεντάνη διέκοψαν τη θεραπεία.
Το οίδημα/κατακράτηση υγρών, όπως αναμενόταν, ήταν το πιο συχνό ανεπιθύμητο συμβάν, που συνήθως εμφανιζόταν τις πρώτες 4 εβδομάδες και το οποίο αντιμετωπίστηκε εύκολα κλινικά με πρόσθετη διουρητική θεραπεία.
Συνέβησαν έντεκα θάνατοι λόγω θεραπείας, αλλά οι ερευνητές θεώρησαν ότι δεν υπήρχε κάποιο γεγονός που να σχετίζεται με την απροσιτεντάνη.
Βιβλιογραφία
Schlaich MP, et al. Dual endothelin antagonist aprocitentan for resistant hypertension (PRECISION): a multicentre, blinded, randomised, parallel-group, phase 3 trial. Lancet. 2022;doi:10.1016/S0140-6736(22)02034-7.
Επιμέλεια: Ηρακλής Αβραμόπουλος, Ειδικός Παθολόγος με ειδίκευση στον σακχαρώδη διαβήτη και την υπέρταση,Διευθυντής της Η’ Παθολογικής Κλινικής του Νοσοκομείου Υγεία.
