Οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες έχουν σημειώσει σημαντική πρόοδο στην πρόσβαση των πολιτών στους ηλεκτρονικούς ιατρικούς φακέλους (EHR), ωστόσο η εικόνα παραμένει ανομοιογενής και ο ψηφιακός γραμματισμός υγείας εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμη πρόκληση. Στην χώρα μας καταγράφεται το ποσοστό 74% ότι έχει πρόσβαση σε ψηφιακά δεδομένα.
Η πανδημία επιτάχυνε την ψηφιοποίηση των υπηρεσιών υγείας, με την τηλεϊατρική να καθιερώνεται σε ολόκληρη την Ευρώπη και τη χρήση τηλεσυμβουλών να αυξάνεται σταθερά, σύμφωνα με το euronews.com. Το 83% των Ευρωπαίων έχουν πρόσβαση σε ηλεκτρονικό φάκελο υγείας, όμως μεγάλες διαφορές καταγράφονται μεταξύ χωρών.
Σύμφωνα με την έκθεση Digital Decade 2025: eHealth Indicator Study, η πρόσβαση σε ηλεκτρονικούς φακέλους υγείας στην ΕΕ έφτασε το 83% το 2024, σημειώνοντας άνοδο από 79% το 2023 και 72% το 2022. Το ποσοστό αυτό αντιστοιχεί στον «σύνθετο δείκτη ωριμότητας eHealth», όπου το 100% σημαίνει πλήρη πρόσβαση όλων των πολιτών στα δεδομένα υγείας τους.
Οι επιδόσεις όμως διαφέρουν σημαντικά:
• Βέλγιο και Εσθονία βρίσκονται στην κορυφή με 100%,
• Δανία (98%), Λιθουανία (95%), Μάλτα (94%), Πολωνία (92%) και Νορβηγία (91%) ακολουθούν,
• Ιρλανδία βρίσκεται στην τελευταία θέση με 25%, καθώς είναι η μόνη χώρα που μέχρι το 2024 δεν παρείχε πρόσβαση μέσω διαδικτυακής πύλης. Η Ιρλανδία έχει ήδη ανακοινώσει ότι προχωρά σε προμήθεια Εθνικού Ηλεκτρονικού Φακέλου Υγείας, με στόχο να καλύψει το κενό και να εκσυγχρονίσει το σύστημα υγείας της.
Η ΕΕ θέτει στόχο: 100% πρόσβαση έως το 2030
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει δεσμευτεί ότι μέχρι το 2030, όλοι οι πολίτες θα πρέπει να έχουν πρόσβαση στον ηλεκτρονικό φάκελο υγείας τους. Η πρόσβαση αυτή θεωρείται θεμέλιο για ασφαλέστερη, ταχύτερη και πιο συντονισμένη περίθαλψη.
Ψηφιακός γραμματισμός υγείας: το μεγάλο εμπόδιο
Παρά τη διαθεσιμότητα υπηρεσιών, η ικανότητα των πολιτών να τις χρησιμοποιούν παραμένει περιορισμένη. Η έκθεση Health at a Glance 2025 του ΟΟΣΑ δείχνει ότι ο ψηφιακός γραμματισμός υγείας είναι χαμηλός, ιδιαίτερα:
• σε άτομα άνω των 45 ετών,
• σε πολίτες με χαμηλότερο μορφωτικό επίπεδο.
Σε 17 χώρες του ΟΟΣΑ, μόλις 18% των χρηστών πρωτοβάθμιας φροντίδας με χαμηλή εκπαίδευση διαθέτουν επαρκή ψηφιακή ικανότητα υγείας, έναντι 26% των πιο μορφωμένων. Οι διαφορές μεταξύ χωρών είναι μεγάλες: Η Τσεχία καταγράφει τα υψηλότερα ποσοστά (53% στους πιο μορφωμένους), ενώ Ιταλία, Ρουμανία και Βέλγιο βρίσκονται πολύ χαμηλά (5–11%). Ο ΟΟΣΑ επισημαίνει ότι η ενίσχυση της εμπιστοσύνης και της ψηφιακής επάρκειας είναι απαραίτητη για την ουσιαστική χρήση των υπηρεσιών υγείας.
Η τηλεϊατρική συνεχίζει να επεκτείνεται
Η χρήση τηλεσυμβουλών διαφέρει σημαντικά μεταξύ χωρών, ωστόσο οι ειδικοί συμφωνούν ότι η πρόσβαση σε ηλεκτρονικούς φακέλους αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ανάπτυξη ποιοτικών ψηφιακών υπηρεσιών. Όπως σημειώνει ο David Novillo Ortiz από τον ΠΟΥ Ευρώπης, τα κράτη με ώριμα συστήματα EHR μπορούν να επεκτείνουν πολύ πιο εύκολα τις υπηρεσίες τηλεϊατρικής.
