Η ατμοσφαιρική ρύπανση δεν είναι μόνο περιβαλλοντικό, αλλά και υγειονομικό ζήτημα.
Η τακτική σωματική άσκηση θεωρείται ένας από τους πιο αποτελεσματικούς τρόπους πρόληψης σοβαρών ασθενειών και πρόωρου θανάτου.
Ωστόσο, νέα διεθνής επιστημονική μελέτη δείχνει ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση – και ειδικότερα τα αιωρούμενα μικροσωματίδια PM2,5 – μπορεί να περιορίσει σημαντικά τα θετικά αποτελέσματα της φυσικής δραστηριότητας.
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό BMC Medicine, ανέλυσε δεδομένα από περισσότερα από 1,5 εκατομμύριο άτομα σε πέντε χώρες, μεταξύ των οποίων το Ηνωμένο Βασίλειο, οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Κίνα, η Δανία και η Ταϊβάν.
Οι συμμετέχοντες παρακολουθήθηκαν για διάστημα άνω των δέκα ετών, με τους επιστήμονες να εξετάζουν τη σχέση μεταξύ άσκησης, επιπέδων ατμοσφαιρικής ρύπανσης και θνησιμότητας.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, άτομα που γυμνάζονται τουλάχιστον δυόμισι ώρες την εβδομάδα με μέτρια ή υψηλή ένταση έχουν κατά μέσο όρο 30% χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου σε σύγκριση με όσους δεν είναι σωματικά δραστήριοι. Το όφελος αυτό αφορά κυρίως τις δύο συχνότερες αιτίες θανάτου: τα καρδιαγγειακά νοσήματα και τον καρκίνο.
Όμως, η εικόνα αλλάζει αισθητά σε περιοχές με αυξημένη ρύπανση. Όταν η μέση ετήσια συγκέντρωση των PM2,5 ξεπερνά τα 25 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο αέρα, το προστατευτικό αποτέλεσμα της άσκησης μειώνεται σχεδόν στο μισό, περιοριζόμενο στο 12–15%.
Σε ακόμη πιο επιβαρυμένες περιοχές, με επίπεδα άνω των 35 μικρογραμμαρίων, τα οφέλη της άσκησης – ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τη θνησιμότητα από καρκίνο – δεν είναι πλέον στατιστικά σημαντικά.
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι σχεδόν ο μισός παγκόσμιος πληθυσμός ζει σε περιοχές όπου το όριο των 25 μικρογραμμαρίων ξεπερνιέται, ενώ περισσότερο από το ένα τρίτο εκτίθεται σε ακόμη υψηλότερα επίπεδα ρύπανσης. Παρ’ όλα αυτά, οι ερευνητές ξεκαθαρίζουν ότι η άσκηση παραμένει ωφέλιμη ακόμη και σε συνθήκες κακής ποιότητας αέρα και δεν πρέπει να αποφεύγεται.
“Η βελτίωση της ποιότητας του αέρα μπορεί να ενισχύσει σημαντικά τα οφέλη της σωματικής δραστηριότητας”, σημειώνουν οι συγγραφείς της μελέτης, προτείνοντας πρακτικά μέτρα όπως η επιλογή λιγότερο επιβαρυμένων διαδρομών, ο έλεγχος των επιπέδων ρύπανσης πριν από την άσκηση και η μείωση της έντασης τις ημέρες με υψηλή ατμοσφαιρική επιβάρυνση.
Η μελέτη υπογραμμίζει τελικά ότι η άσκηση και η καθαρή ατμόσφαιρα αποτελούν έναν ισχυρό συνδυασμό για τη δημόσια υγεία – και ότι η αντιμετώπιση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης δεν είναι μόνο περιβαλλοντικό, αλλά και ζωτικής σημασίας υγειονομικό ζήτημα.
