Τι είναι η αρτηριακή υπέρταση;
Η αρτηριακή υπέρταση είναι όταν η πίεση του αίματος στις αρτηρίες παραμένει σταθερά αυξημένη. Με τον καιρό, αυτό αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο για εγκεφαλικό, έμφραγμα και
νεφρική ανεπάρκεια.
Από ποια τιμή και πάνω θεωρείται αυξημένη;
• Φυσιολογική πίεση: κάτω από 120/80 mmHg
• Αυξημένη (όχι ακόμα υπέρταση): 120–139 / 70–89 mmHg
• Υπέρταση: ≥140/90 mmHg
Άτομα με αυξημένες τιμές (χωρίς υπέρταση ακόμα) ίσως χρειαστούν πρώιμη παρέμβαση αν έχουν άλλους παράγοντες κινδύνου.
Ποιος είναι ο ιδανικός στόχος πίεσης;
Σύμφωνα με τις νέες ευρωπαϊκές οδηγίες:
• Συστολική (“μεγάλη”) πίεση: 120–129 mmHg
• Διαστολική (“μικρή”) πίεση: κάτω από 80 mmHg
Σε ηλικιωμένους ή άτομα με ορθοστατικά συμπτώματα, οι στόχοι προσαρμόζονται ατομικά.
Μπορώ να ρυθμίσω την πίεση μόνο με αλλαγές τρόπου ζωής;
Ναι – ειδικά σε ήπια υπέρταση. Όμως, όταν οι τιμές είναι πολύ αυξημένες, η φαρμακευτική αγωγή δεν πρέπει να καθυστερεί. Ο συνδυασμός φαρμάκων και υγιεινού τρόπου ζωής φέρνει
τα καλύτερα αποτελέσματα.
Τι αλλαγές βοηθούν;
• Μείωση αλατιού (<2 γρ./ημέρα)
• Περισσότερα φρούτα & λαχανικά (για πρόσληψη καλίου – προσοχή σε άτομα με
νεφρική ανεπάρκεια)
• Άσκηση: 150 λεπτά/εβδομάδα περπάτημα ή κολύμπι
• Απώλεια βάρους με μεσογειακή ή η πιο αυστηρή Dietary Approaches to Stop
Hypertension / DASH διατροφή
• Αποφυγή αλκοόλ
Πότε πρέπει να ψάξουμε για ενδοκρινολογικά αίτια υπέρτασης;
Περίπου 10–35% των υπερτασικών έχουν δευτεροπαθή υπέρταση, δηλαδή υπέρταση που οφείλεται σε άλλη υποκείμενη πάθηση (συχνά ορμονική). Σε υπέρταση που δεν ρυθμίζεται με 3
φάρμακα(ανθεκτική υπέρταση), το ποσοστό φτάνει το 50%.
Ενδείξεις για ενδοκρινολογικό έλεγχο υπέρτασης:
• Υπέρταση πριν την ηλικία των 40–50 ετών
• Υποκαλιαιμία (χαμηλό κάλιο στο αίμα)
• Σύνδρομο υπνικής άπνοιας
• Συμπτώματα όπως: πονοκέφαλοι, εφιδρώσεις, απότομη αύξηση βάρους, διαταραχές
περιόδου
Ποιες είναι οι πιο συχνές ενδοκρινολογικές αιτίες;
• Πρωτοπαθής υπεραλδοστερονισμός (πιο συχνή)
• Διαταραχές του θυρεοειδούς (υποθυρεοειδισμός, υπερθυρεοειδισμός)
• Σύνδρομο Cushing
• Φαιοχρωμοκύττωμα / Παραγαγγλίωμα
• Μεγαλακρία
• Υπερασβεστιαιμία / Υπερπαραθυρεοειδισμός
Πρωτοπαθής Αλδοστερονισμός – Τι είναι;
Πρόκειται για ορμονική διαταραχή των επινεφριδίων, όπου παράγεται υπερβολική ποσότητα αλδοστερόνης – μιας ορμόνης που αυξάνει την αρτηριακή πίεση και ρίχνει το κάλιο στο αίμα.
Ποιοι πρέπει να ελεγχθούν για πρωτοπαθή υπεραλδοστερονισμό;
• Άτομα με πίεση ≥150/100 mmHg
• Όσοι χρειάζονται 3 ή περισσότερα φάρμακα
• Άτομα με χαμηλό κάλιο
• Άτομα με όζο στα επινεφρίδια
• Υπέρταση σε νεαρή ηλικία ή υπνική άπνοια
Ο έλεγχος γίνεται με αιματολογικές εξετάσεις (αλδοστερόνη/ρενίνη). Η αξονική τομογραφία δεν είναι η πρώτη εξέταση.
Συμπέρασμα:
Αν η αρτηριακή σας πίεση παραμένει υψηλή, δεν ρυθμίζεται εύκολα με φάρμακα ή αν έχετε χαμηλό κάλιο, συζητήστε με τον γιατρό σας την πιθανότητα ενδοκρινολογικής αιτίας, όπως ο
πρωτοπαθής υπεραλδοστερονισμός.
Η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να αλλάξει την πορεία της υγείας σας και να βελτιώσει σημαντικά την ποιότητα ζωής σας.
Σε περιπτώσεις δευτεροπαθούς υπέρτασης, η απλή φαρμακευτική αντιμετώπιση συχνά δεν επαρκεί. Για ουσιαστική βελτίωση της συνολικής πρόγνωσης, είναι απαραίτητο να αντιμετωπιστεί η υποκείμενη αιτία.
Eπιμελεια:Νικόλαος Κατεχάκης, Ενδοκρινολόγος-Διαβητολόγος
