- Η αθηροσκλήρωση (με ή χωρίς σοβαρές στενώσεις) ευθύνεται περίπου για το 50% των ΟΣΣ.
- MINOCA (έμφραγμα χωρίς αποφρακτικές στενώσεις):
- 6–8% όλων των ΟΣΣ
- ≈15% των εμφραγμάτων σε γυναίκες <50 ετών, συχνότερο σε STEMI (~18%) από NSTE-ACS (~12%).
- SCAD (αυτόματος διαχωρισμός στεφανιαίας αρτηρίας): 10–35% των ΟΣΣ σε γυναίκες ≤50 ετών, και η συχνότερη αιτία εμφράγματος στην εγκυμοσύνη.
- Σπασμός στεφανιαίων: μόνος του ~3–4% των περιπτώσεων <50–65 ετών, αλλά μηχανισμός στο 24–70% των MINOCA.
- Θρομβοεμβολή στεφανιαίων: ≈3% των ΟΣΣ σε γυναίκες ≤65 ετών.
- Takotsubo: 7% των γυναικών ≤65 ετών με οξεία αύξηση τροπονίνης.
- Μυοκαρδίτιδα: 5% των γυναικών ≤65 ετών με οξεία αύξηση τροπονίνης.
Πώς εμφανίζονται – συμπτώματα και καθυστερήσεις
- Ποικιλία συμπτωμάτων: πόνος/δυσφορία σε πλάτη, ώμο, θώρακα, αυχένα, γνάθο, γαστρεντερικά, εφίδρωση, άγχος, κόπωση, ζάλη, αίσθημα «κάτι δεν πάει καλά».
- Παρ’ όλα αυτά, το συχνότερο σύμπτωμα είναι ο θωρακικός πόνος/πίεση.
- Οι γυναίκες συχνά καθυστερούν να πάνε στο νοσοκομείο, αποδίδουν τα συμπτώματα σε μη καρδιακές αιτίες, αυτο-θεραπεύονται, ή προτάσσουν οικογένεια/δουλειά.
- Στο ΤΕΠ είναι λιγότερο πιθανό να χαρακτηριστούν «επείγον» και να γίνει ΗΚΓ/τροπονίνη έγκαιρα, ειδικά έγχρωμες γυναίκες.
Διάγνωση – τι πρέπει να γίνεται στο νοσοκομείο
- ΗΚΓ μέσα σε 10 λεπτά και τροπονίνη υψηλής ευαισθησίας με γυναικείες τιμές αναφοράς όπου υπάρχει.
- Γυναίκες με STEMI ή βιοδείκτες (+) NSTE-ACS πρέπει να οδηγούνται σε επεμβατική στεφανιογραφία (πλην σαφούς περικαρδίτιδας/χαμηλού κινδύνου).
- Σε χαμηλού κινδύνου ασταθή στηθάγχη, προτιμάται αξονική στεφανιογραφια (CCTA) έναντι stress-test, γιατί ανιχνεύει καλύτερα την αθηροσκλήρωση και τη νόσο των στεφανιαίων αρτηριών.
- Σε MINOCA, συνδυασμός optical coherence tomography (OCT) + μαγνητικής τομογραφία καρδιάς βρίσκει την αιτία στο 85% των περιπτώσεων.
Ιδιαίτερες καταστάσεις: SCAD, εγκυμοσύνη, θηλασμός
- Σε SCAD, προτείνεται αρχικά συντηρητική αντιμετώπιση, γιατί η βλάβη συχνά επουλώνεται αυτόματα και η PCI έχει υψηλά ποσοστά αποτυχίας/επιπλοκών.
- MI στην εγκυμοσύνη: τα δεδομένα δείχνουν καλύτερα αποτελέσματα με επεμβατική στρατηγική, αλλά απαιτείται προσεκτικός περιορισμός της ακτινοβολίας στο έμβρυο.
- Στον θηλασμό, το ιωδιούχο σκιαγραφικό περνά ελάχιστα στο γάλα και απορροφάται λίγο από το βρέφος, οπότε ο θηλασμός μπορεί να συνεχιστεί.
Δευτερογενής πρόληψη – φάρμακα και αποκατάσταση
- Οι νέες γυναίκες παίρνουν λιγότερο συχνά στατίνες, β-αναστολείς και αντιαιμοπεταλιακά μετά ΟΣΣ, χωρίς βελτίωση αυτής της ανισότητας επί δεκαετίες.
- Οδηγίες: υψηλής έντασης στατίνη με στόχο LDL <55–70 mg/dL και επιπλέον υπολιπιδαιμική αγωγή αν χρειαστεί.
- Σε SCAD, στατίνες μπορεί να μην ωφελούν, ενώ β‑αναστολείς σχετίζονται με μικρότερο κίνδυνο υποτροπής και συνιστώνται.
- Η καρδιακή αποκατάσταση μειώνει τη θνητότητα και είναι ιδιαίτερα ωφέλιμη στις γυναίκες, αλλά παραπέμπονται/ολοκληρώνουν λιγότερο συχνά τα προγράμματα.
Ψυχική υγεία μετά το ΟΣΣ
- Περίπου 38% των γυναικών παρουσιάζουν κατάθλιψη μετά ΟΣΣ (έναντι 30% των ανδρών).
- Φαρμακευτική αγωγή (SSRIs) και ψυχοθεραπεία (γνωσιακή) μειώνουν συμπτώματα άγχους/κατάθλιψης· ο συνδυασμός φαίνεται πιο αποτελεσματικός.
References
Faha, J., Faha, H., Alasnag,, M., Pccn, J., Faha, N., Faha, E., Ms, S., Faha, M., Saw,, J., & Faha, J. (2026). Acute Coronary Syndromes in Premenopausal Women: A Scientific Statement From the American Heart Association. Circulation. https://doi.org/10.1161/CIR.0000000000001416
Επιμέλεια: Αγγελική Ζαχαράκη, Καρδιολόγος
