Ποιες είναι οι περίπλοκες βιολογικές διεργασίες, που οδηγούν σε μακροχρόνια προβλήματα, εξαιτίας λοίμωξης από κορωνοϊό.
Περίπλοκοι μηχανισμοί, που σχετίζονται με το εσωτερικό μας ρολόι, επηρεάζονται από την CoViD και οδηγούν σε μακροχρόνια προβλήματα, όπως η χρόνια κόπωση και ο κακός ύπνος.
Τα παραπάνω αναφέρονται, μεταξύ άλλων, σε μελέτη η οποία δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο eClinicalMedicine και υπογράφεται από τους Αχιλλέα Λιβιεράτο, Steven Lockley και τον καθηγητή Σωτήρη Τσιόδρα.
Σύμφωνα με τη συντακτική ομάδα, το σύνδρομο χρόνιας κόπωσης παραμένει αντικείμενο επιστημονικής έρευνας, ειδικά όσον αφορά τη συσχέτισή του με λοιμώξεις, όπως η long CoViD.
Η χρόνια κόπωση και οι διαταραχές ύπνου στη long CoViD συνδέονται περίπλοκα με διαταραχές στους κιρκάδιους ρυθμούς (εσωτερικό ρολόι), οι οποίες οφείλονται σε διακριτούς μοριακούς και κυτταρικούς μηχανισμούς που προκαλεί η μόλυνση από κορωνοϊό.
Όπως εξηγούν, αυτό μπορεί να οφείλεται στην απορύθμιση βασικών γονιδίων του ρολογιού, τη μιτοχονδριακή δυσλειτουργία που επηρεάζει την οξειδωτική φωσφορυλίωση και της νευροφλεγμονής που προκαλείται από κυτοκίνη (π.χ. ιντερλευκίνη-6, παράγοντας νέκρωσης όγκου-άλφα).
Οι επιγενετικές αλλαγές σε τόπους που σχετίζονται με το ρολόι, ιδιαίτερα στους περιφερικούς ιστούς, συμβάλλουν περαιτέρω στη συστηματική κιρκαδική απορρύθμιση.
Στη μελέτη υπογραμμίζονται οι πολύπλευρες μοριακές και συστημικές διαταραχές στην κιρκαδική ρύθμιση σε σχέση με την κόπωση και τις διαταραχές ύπνου που προσδιορίζονται ως μεταμολυσματικά επακόλουθα, εστιάζοντας στην κατάσταση της long CoViD.
Τι είναι
Οι επιστήμονες εξηγούν πως η κόπωση, τόσο γενική όσο και χρόνια, διαταράσσει σημαντικά την καθημερινή ζωή και είναι χαρακτηριστικό γνώρισμα διαφόρων χρόνιων καταστάσεων, συμπεριλαμβανομένων των μεταμολυσματικών συνδρόμων.
Χαρακτηριστικά συμπτώματα, όπως αδιαθεσία μετά την καταπόνηση και μη αναζωογονητικός ύπνος αποτελούν βασικά διαγνωστικά κριτήρια.
Τα αναδυόμενα στοιχεία υποδηλώνουν ότι οι διαταραγμένοι κιρκάδιοι ρυθμοί και τα μεταβαλλόμενα επίπεδα κορτιζόλης μπορεί να διαδραματίσουν κρίσιμο ρόλο σε αυτές τις καταστάσεις, συμβάλλοντας στον κατακερματισμό του ύπνου, στις γνωστικές βλάβες και στη δυσαυτονομία.
Η αλληλεπίδραση μεταξύ λοίμωξης, ανοσολογικών αποκρίσεων και κιρκαδικής διαταραχής παραμένει ελάχιστα κατανοητή, αλλά φαίνεται κεντρική στην παθοφυσιολογία των συνδρόμων κόπωσης.
Περίπλοκη σχέση
Με τη μελέτη αποκαλύπτεται αυτή η περίπλοκη σχέση, με ιδιαίτερη προσοχή στη long CoViD, ως μοντέλο για την κατανόηση των συνδρόμων μετα-μολυσματικής κόπωσης.
Υπάρχει μια κρίσιμη αλληλεπίδραση μεταξύ της μόλυνσης, της ανοσολογικής απόκρισης του ξενιστή, των κιρκάδιων ρυθμών και της ανάπτυξης μεταμολυντικής κόπωσης.
Τα αυξανόμενα στοιχεία συνδέουν συγκεκριμένες οδούς ύπνου και διαταραχών του κιρκάδιου με λοιμώξεις και τα συνέπειά τους, όπως η long COVID.
Η συντακτική ομάδα προτείνει η μελλοντική έρευνα να επικεντρωθεί στην αποκάλυψη των δεσμών μεταξύ των συνδρόμων που κυριαρχούν μετά από λοιμώδη κόπωση, της κιρκαδικής δυσρύθμισης και των ανοσολογικών αποκρίσεων.
Τέτοιες μελέτες θα μπορούσαν να προσδιορίσουν θεραπευτικούς στόχους για συστηματικές καταστάσεις όπως η long CoViD, ανοίγοντας το δρόμο για πιο αποτελεσματικές παρεμβάσεις και βελτιωμένα αποτελέσματα των ασθενών.
