Τι δείχνουν τα στοιχεία του ΟΟΣΑ και πώς εξελίχθηκε η θνητότητα τα τελευταία 20 χρόνια.
Ένας στους πέντε θανάτους στην Ελλάδα οφείλεται σε καρκίνο. Σαφώς μεγαλύτερη είναι η επίπτωση στους άνδρες, ενώ η χώρα μας βρίσκεται πάνω από τον διεθνή μέσο όρο σε αναλογία θανάτων στον πληθυσμό.
Τα παραπάνω προκύπτουν, μεταξύ άλλων, από στοιχεία της ετήσιας έκθεσης του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης για την Υγεία (Health at a Glance), τα οποία δημοσιεύτηκαν πρόσφατα.
Όπως φαίνεται στον πίνακα που ακολουθεί, στην Ελλάδα αναλογούν ετησίως 208 θάνατοι από καρκίνο ανά 100.000 πληθυσμού ή 22.256 θάνατοι συνολικά (στοιχεία 2021).
Αισθητή είναι η διαφορά στη θνητότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών. Στις γυναίκες αναλογούν 150 θάνατοι ανά 100.000 και στους άνδρες 230 θάνατοι.
Θάνατοι από καρκίνο ανά φύλο και ανά 100.000 πληθυσμού
Αιτία θανάτου
Σύμφωνα με τους συντάκτες της έκθεσης, ο καρκίνος ήταν το 2021 η δεύτερη κύρια αιτία θανάτου στις χώρες του ΟΟΣΑ, μετά τις παθήσεις του κυκλοφορικού, αντιπροσωπεύοντας το 21% των απωλειών.
Οι κύριες αιτίες θνησιμότητας που σχετίζεται με τον καρκίνο ήταν ο καρκίνος του πνεύμονα (20%), ο καρκίνος του παχέος εντέρου (10,9%), ο καρκίνος του μαστού (14,7% στις γυναίκες) και ο καρκίνος του προστάτη (10,1% στους άνδρες).
Οι τέσσερις αυτές μορφές της νόσου αντιπροσωπεύουν σχεδόν το 44% όλων των καρκίνων που διαγιγνώσκονται στις χώρες του ΟΟΣΑ. Τα ποσοστά θνησιμότητας από καρκίνο έχουν μειωθεί σε όλες τις χώρες του ΟΟΣΑ από το 2000, αν και κατά μέσο όρο η μείωση ήταν πιο μέτρια από ό,τι για τις παθήσεις του κυκλοφορικού.
Το κάπνισμα αποτελεί τον κύριο παράγοντα κινδύνου για καρκίνο του πνεύμονα. Ο καρκίνος του παχέος εντέρου είναι επίσης μια κύρια αιτία θανάτου τόσο για τους άνδρες όσο και για τις γυναίκες, αντιπροσωπεύοντας το 10,9% των θανάτων που σχετίζονται με καρκίνο και για τα δύο φύλα.
Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, πολλές χώρες του ΟΟΣΑ έχουν καταγράψει αυξανόμενη συχνότητα εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου σε νεότερους ασθενείς.
Εκτός από την ηλικία και τους γενετικούς παράγοντες, η έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία, μια διατροφή πλούσια σε λιπαρά και χαμηλή σε φυτικές ίνες, η έλλειψη σωματικής δραστηριότητας, η παχυσαρκία, το κάπνισμα και η κατανάλωση αλκοόλ αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης της ασθένειας.
Ο καρκίνος του μαστού είναι η δεύτερη πιο κοινή αιτία θνησιμότητας από καρκίνο στις γυναίκες (14,7% των θανάτων). Ενώ τα ποσοστά επίπτωσης του καρκίνου του μαστού έχουν αυξηθεί την τελευταία δεκαετία, τα ποσοστά θνησιμότητας έχουν μειωθεί ή σταθεροποιηθεί, στοιχείο που συνδέεται με την πρώιμη διάγνωση και θεραπεία.
Πανδημία
Οι αναλυτές του ΟΟΣΑ τονίζουν πως η πανδημία CoViD διέκοψε σοβαρά τα προγράμματα διάγνωσης και θεραπείας του καρκίνου σε όλες τις χώρες του ΟΟΣΑ.
Ο αριθμός των υπηρεσιών προσυμπτωματικού ελέγχου και θεραπείας του καρκίνου μειώθηκε σημαντικά, ιδιαίτερα κατά την έναρξη της πανδημίας και την πρώτη εισαγωγή περιορισμών και lockdown μετά τον Μάρτιο του 2020.
