Μία νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε πριν από λίγες ημέρες στο επιστημονικό περιοδικό BMJ προσφέρει σημαντικά δεδομένα σχετικά με το σύνδρομο θρομβώσεων με θρομβοκυτταροπενία (TTS) που εμφανίζεται σε ένα μικρό ποσοστό ασθενών μετά τα εμβόλια της COVID-19.
Με βάση τα δεδομένα που ανέλυσαν οι επιστήμονες από 5 Ευρωπαϊκές χώρες και τις ΗΠΑ διαπιστώθηκε ότι πράγματι η επιπλοκή αυτή μπορεί να εμφανιστεί σε χαμηλά ποσοστά μετά το εμβόλιο της AstraZeneca και σε ένα χαμηλότερο ποσοστό μετά το εμβόλιο της Johnson & Johnson, ενώ είναι εξαιρετικά σπάνια στα εμβόλια mRNA.
Σε κάθε περίπτωση, οι επιστήμονες της μελέτης υποστήριξαν ότι ο κίνδυνος αυτός είναι εξαιρετικά χαμηλός, ωστόσο θα πρέπει να ληφθεί υπόψη προκειμένου να ληφθούν οι κατάλληλες αποφάσεις στις επόμενες καμπάνιες εμβολιασμού.
Το σύνδρομο TTS χαρακτηρίζεται από την παρουσία θρόμβων αίματος (θρομβώσεις) σε συνδυασμό με ένα χαμηλό αριθμό αιμοπεταλίων (θρομβοκυτταροπενία). Είναι εξαιρετικά σπάνιο σύνδρομο και διαφέρει από τις συνήθεις διαταραχές της πήξης όπως η εν των βάθει φλεβική θρόμβωση και η πνευμονική εμβολή.
Μέχρι σήμερα γνωρίζαμε ότι το σύνδρομο TTS μπορεί να εμφανιστεί σε ορισμένους ασθενείς μετά τα εμβόλια της AstraZeneca ή της Johnson & Johnson, ωστόσο δεν γνωρίζαμε πόσο αυξημένος είναι ο κίνδυνος για την επιπλοκή αυτή συγκριτικά με άλλα εμβόλια.
Προκειμένου να απαντήσει στο παραπάνω ερώτημα, μία διεθνής ομάδα ερευνητών αποφάσισε να εξετάσει συγκριτικά τον κίνδυνο του συνδρόμου TTS στα εμβόλια που χρησιμοποιούν την τεχνολογία των αδενοϊών και τα mRNA εμβόλια.
Τα αποτελέσματα της ανάλυσης που έκανε η ομάδα βασίστηκαν σε δεδομένα από περίπου 10 εκατομμύρια εθελοντές στη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ολλανδία, την Ισπανία, τη Μεγάλη Βρετανία και τις ΗΠΑ που είχαν κάνει τουλάχιστον 1 δόση των εμβολίων της COVID-19 από τη Δεκέμβριο του 2020 μέχρι τα μέσα του 2021.
Προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί η πιθανότητα σφάλματος, οι εθελοντές αντιστοιχήθηκαν ανάλογα με την ηλικία και το φύλο, καθώς και άλλους παράγοντες όπως το ιστορικό φαρμάκων και οι χρόνιες παθήσεις.
Ο στόχος της έρευνας ήταν να εξετάσει συγκριτικά τα ποσοστά του συνδρόμου TTS ανάμεσα σε αυτούς που έκαναν τα εμβόλια που χρησιμοποιούν αδενοϊούς και αυτούς που έκαναν τα εμβόλια mRNA εντός 28 ημερών από τη χορήγηση της 1ης δόσης.
Συνολικά, 1.3 εκατομμύρια άτομα που έκαναν το εμβόλιο της AstraZeneca αντιστοιχήθηκαν με 2.1 εκατομμύρια άτομα που έκαναν το εμβόλιο της Pfizer/BioNTech.
Ακόμη, 762.517 εθελοντές που έκαναν το εμβόλιο της Johnson & Johnson αντιστοιχήθηκαν με 2.8 εκατομμύρια εθελοντές που έκαναν το εμβόλιο της Pfizer και 628.164 εθελοντές που έκαναν το εμβόλιο της Johnson & Johnson αντιστοιχήθηκαν με 2.2 εκατομμύρια εθελοντές που έκαναν το εμβόλιο της Moderna.
Συνολικά, στο παραπάνω δείγμα εμφανίστηκαν 862 περιστατικά συνδρόμου TTS σε όσους έκαναν το εμβόλιο της AstraZeneca και 520 περιστατικά σε όσους έκαναν το εμβόλιο της Pfizer.
Η ανάλυση των δεδομένων συνολικά έδειξε ότι υπάρχει 30% αυξημένος κίνδυνος συνδρόμου TTS μετά το εμβόλιο της AstraZeneca συγκριτικά με το εμβόλιο της Pfizer, μία διαφορά που αντιστοιχεί σε απόλυτο κίνδυνο 8.21 ανά 100.000 άτομα.
Αυξημένος κίνδυνος (αν και όχι στατιστικά σημαντικός) παρατηρήθηκε και για το εμβόλιο της Johnson & Johnson συγκριτικά με αυτό της Pfizer. Ωστόσο, οι επιστήμονες υποστήριξαν ότι η παρατήρηση αυτή θα πρέπει να επιβεβαιωθεί σε μελλοντικές μελέτες.
Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι δεν παρατηρήθηκαν διαφορές αναφορικά με τον κίνδυνο συνδρόμου TTS για τη 2η δόση οποιουδήποτε εμβολίου.
Ένα σημείο στο οποίο στάθηκαν οι συγγραφείς είναι ότι καθώς τα περιστατικά του συνδρόμου είναι εξαιρετικά σπάνια, είναι δύσκολο να καταλήξουμε σε σαφή ποσοστά. Επιπλέον, δεν αποκλείεται αρκετά από τα περιστατικά του συνδρόμου που παρατηρήθηκαν στην παρούσα μελέτη να αποδίδονται σε άλλους παράγοντες και όχι στο εμβόλιο.
«Αυτή είναι η πρώτη διεθνής μελέτη που συγκρίνει την ασφάλεια των εμβολίων με αδενοϊό με τα εμβόλια που χρησιμοποιούν την τεχνολογία του mRNA. Αν και το σύνδρομο TTS είναι εξαιρετικά σπάνιο, ο απόλυτος αριθμός ασθενών μπορεί να είναι σχετικά μεγάλος αν αναλογιστούμε τον αριθμό των ατόμων που έχουν εμβολιαστεί παγκοσμίως», καταλήγει η μελέτη.
Επιμέλεια: Αντώνιος Δημητρακόπουλος MD, PhD, Ειδικός Παθολόγος Διευθυντής Γ’ Παθολογικής Κλινικής Ερρίκος Ντυνάν HC, ΕΔΙΠ Παθολογίας-Ανοσολογίας Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ
