Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι η ανεπαρκής κατανόηση των οδηγιών για φάρμακα και χρόνιες παθήσεις μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την υγεία εκατομμυρίων ανθρώπων
Όσο απίστευτο κι αν φαίνεται, περίπου 1 στους 3 ενήλικες ηλικίας 35 έως 64 ετών δυσκολεύεται να κατανοήσει βασικές πληροφορίες που αφορούν την υγεία του, όπως τις οδηγίες λήψης φαρμάκων, τα ιατρικά έντυπα ή τις συστάσεις των γιατρών μετά από μια διάγνωση.
Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα νέας μελέτης του Northwestern University, που δημοσιεύθηκε στο Journal of General Internal Medicine.
Οι δεξιότητες αυτές, γνωστές ως «υγειονομικός γραμματισμός» (health literacy), θεωρούνται απαραίτητες για την αποτελεσματική διαχείριση χρόνιων νοσημάτων, όπως η υπέρταση, η υψηλή χοληστερόλη και ο διαβήτης, παθήσεις που συχνά κάνουν την εμφάνισή τους στη μέση ηλικία.
«Δεν πιστεύαμε ότι το πρόβλημα θα ήταν τόσο εκτεταμένο. Το γεγονός ότι άνθρωποι φτάνουν στα μέσα ή τα τέλη της δεκαετίας των 30 και στα 40 τους χωρίς να έχουν εκπαιδευτεί επαρκώς ώστε να διαχειρίζονται βασικές πτυχές της προσωπικής τους υγείας είναι ιδιαίτερα σημαντικό», δήλωσε η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Abigail Vogeley, ερευνήτρια και υποψήφια διδάκτωρ νευροψυχολογίας στο Center for Applied Health Research on Aging του Northwestern University.
Όπως διευκρίνισε, «η εργασία αυτή δεν έχει στόχο να αναδείξει τι δεν μπορούν να κάνουν οι άνθρωποι, αλλά να εξετάσει πώς μπορούμε να κάνουμε το σύστημα υγείας λιγότερο συγχυτικό για τους ασθενείς».
Η πρώτη μελέτη που εστιάζει στη μέση ηλικία
Αν και προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει ότι περισσότεροι από τους μισούς ενήλικες άνω των 65 ετών δυσκολεύονται να αλληλεπιδράσουν αποτελεσματικά με το σύστημα υγείας, η νέα μελέτη είναι η πρώτη που εστιάζει αποκλειστικά στους ενήλικες μέσης ηλικίας.
Οι ερευνητές μελέτησαν 1.000 ενήλικες που λάμβαναν φροντίδα σε νοσοκομεία και κέντρα υγείας του Σικάγο. Οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να ολοκληρώσουν συνεντεύξεις και πρακτικές δοκιμασίες, όπως η κατανόηση οδηγιών σε ετικέτες φαρμάκων, η ανάκληση ιατρικών συστάσεων μετά από υποθετική διάγνωση γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης και η αξιολόγηση γραπτού ενημερωτικού υλικού.
Σύμφωνα με τον Michael Wolf, διευθυντή του ερευνητικού κέντρου και ανώτερο συγγραφέα της μελέτης, συχνά παραβλέπεται ο τρόπος με τον οποίο οι ασθενείς εφαρμόζουν στην πράξη τις ιατρικές οδηγίες. «Οι γιατροί μπορεί να ρωτούν τους ασθενείς αν παίρνουν τα φάρμακά τους, αλλά σπάνια ρωτούν πώς ακριβώς τα λαμβάνουν. Έτσι, κάποιος μπορεί να πιστεύει ότι ακολουθεί σωστά τη θεραπεία του, χωρίς να αντιλαμβάνεται ότι κάνει λάθη», ανέφερε.
Τι έδειξαν τα αποτελέσματα
Η ανάλυση αποκάλυψε ότι το 32,5% των συμμετεχόντων παρουσίαζε περιορισμένες δεξιότητες υγειονομικού γραμματισμού. Παράλληλα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα χαμηλότερα επίπεδα υγειονομικού γραμματισμού συνδέονταν με χαμηλότερο εισόδημα, λιγότερα χρόνια εκπαίδευσης και ανεργία.
Τα άτομα που δυσκολεύονταν περισσότερο να κατανοήσουν τις ιατρικές πληροφορίες είχαν επίσης περισσότερες χρόνιες παθήσεις, λάμβαναν μεγαλύτερο αριθμό φαρμάκων και σημείωναν χαμηλότερες επιδόσεις σε γνωστικά τεστ. «Οι ασθενείς δεν διαφέρουν μόνο ως προς τα δημογραφικά χαρακτηριστικά τους, αλλά και ως προς την ικανότητά τους να διαχειρίζονται τη φροντίδα της υγείας τους», σημείωσε η Vogeley.
Οι συγγραφείς της μελέτης επισημαίνουν ότι μεγάλο μέρος του ενημερωτικού υλικού που διατίθεται σήμερα στους ασθενείς είναι γραμμένο σε επίπεδο δυσκολίας που αντιστοιχεί σε λύκειο ή ακόμη και πανεπιστήμιο. Για τον λόγο αυτό προτείνουν τη χρήση απλούστερης γλώσσας και πιο κατανοητών οδηγιών, ώστε οι πληροφορίες να είναι προσβάσιμες σε μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού.
«Δισεκατομμύρια δολάρια επενδύονται στην ανάπτυξη νέων φαρμάκων, αλλά πολύ λιγότερα στη βοήθεια των ασθενών ώστε να τα χρησιμοποιούν σωστά», τόνισε ο Wolf. «Η βελτίωση της κατανόησης μπορεί να οδηγήσει σε καλύτερα θεραπευτικά αποτελέσματα και σε μείωση των επιπλοκών».
Οι χρόνιες παθήσεις αρχίζουν νωρίτερα απ’ όσο πιστεύουμε
Οι ερευνητές υπενθυμίζουν ότι περίπου 2 στους 3 Αμερικανούς ηλικίας 45 έως 64 ετών ζουν με τουλάχιστον μία χρόνια πάθηση, ενώ 1 στους 3 αντιμετωπίζει περισσότερες από μία. Παρόλα αυτά, η μέση ηλικία συχνά δεν θεωρείται περίοδος υψηλού κινδύνου όσον αφορά την ανάγκη υποστήριξης των ασθενών. «Υποθέτουμε ότι οι άνθρωποι στη μέση ηλικία γνωρίζουν πώς να διαχειρίζονται την υγεία τους, παρότι πρόκειται για τη φάση της ζωής όπου αρχίζουν να εμφανίζονται πολλές χρόνιες παθήσεις», εξήγησε ο Wolf.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, η έγκαιρη ενίσχυση του υγειονομικού γραμματισμού θα μπορούσε να συμβάλει στην καλύτερη πρόληψη, στη σωστότερη διαχείριση των χρόνιων νοσημάτων και στη μείωση των νοσηλειών στο μέλλον.
«Η προσοχή μας ήταν ανέκαθεν στραμμένη στους ηλικιωμένους. Ωστόσο, τα ευρήματά μας δείχνουν ότι ο υγειονομικός γραμματισμός είναι ανεπαρκής ακόμη και στη μέση ηλικία», κατέληξε η Vogeley. «Οι ενήλικες μέσης ηλικίας θα γίνουν οι ηλικιωμένοι του μέλλοντος. Αν το δούμε αισιόδοξα, πρόκειται για μια σημαντική ευκαιρία παρέμβασης».
Πηγή: ygeiamou.gr, https://www.protothema.gr/ugeia/article/1836814/apisteuto-1-stous-3-den-katanoei-tis-sustaseis-tou-giatrou-i-tis-odigies-lipsis-farmakon/
