Οι τιμές της πίεσης μπορεί να μεταβάλλονται σημαντικά το καλοκαίρι, γι’ αυτό σε κάποιους ασθενείς απαιτείται προσαρμογή της αγωγής
Γράφει ο, Ηλίας Τσούγκος, Καρδιολόγος, MD, PhD, Διευθυντής ΣΤ’ Καρδιολογικής Κλινικής ΥΓΕΙΑ,
Επίκουρος Καθηγητής Καρδιολογίας EUC, Ιατρός Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής.
Το καλοκαίρι, η αυξημένη θερμοκρασία δεν επηρεάζει μόνο την καθημερινότητά μας, αλλά και βασικές λειτουργίες του οργανισμού, όπως η ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης. Είναι γνωστό ότι η πίεση τείνει να μειώνεται τους θερμούς μήνες, ωστόσο η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη.
Γιατί συνήθως πέφτει η πίεση;
Η ζέστη προκαλεί αγγειοδιαστολή, δηλαδή τα αγγεία «χαλαρώνουν» για να αποβληθεί θερμότητα από το σώμα. Αυτό οδηγεί σε μείωση των αγγειακών αντιστάσεων και, κατά συνέπεια, σε χαμηλότερες τιμές αρτηριακής πίεσης.
Παράλληλα, η αυξημένη εφίδρωση μειώνει τον όγκο των υγρών στον οργανισμό. Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι:
- ζάλη ή αίσθημα αδυναμίας
- πτώση της πίεσης κατά την έγερση (ορθοστατική υπόταση)
- σε ορισμένες περιπτώσεις, λιποθυμικά επεισόδια
Για τον λόγο αυτό, πολλοί ασθενείς —ιδιαίτερα ηλικιωμένοι ή όσοι λαμβάνουν διουρητικά— μπορεί να χρειαστούν επανεκτίμηση της αγωγής τους.
Όμως δεν μειώνεται σε όλους
Ένα λιγότερο γνωστό αλλά σημαντικό στοιχείο είναι ότι περίπου 1 στους 10 ασθενείς παρουσιάζει το αντίθετο φαινόμενο: αύξηση της αρτηριακής πίεσης το καλοκαίρι.
Αυτό μπορεί να οφείλεται σε:
- αφυδάτωση, που ενεργοποιεί ορμονικούς μηχανισμούς όπως το σύστημα ρενίνης–αγγειοτενσίνης
- αυξημένο «stress» για τον οργανισμό λόγω θερμότητας
- αλλαγές στη ρουτίνα (διακοπές, παράλειψη φαρμάκων)
- αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ ή αλατιού
- κακό ύπνο ή διαταραχή του βιολογικού ρυθμού
Με άλλα λόγια, η θερμοκρασία δεν επηρεάζει όλους τους ανθρώπους με τον ίδιο τρόπο.
Τι σημαίνει αυτό στην πράξη;
Το βασικό μήνυμα είναι ότι η αρτηριακή πίεση το καλοκαίρι δεν είναι “αυτονόητα καλύτερη”. Χρειάζεται παρακολούθηση, γιατί:
σε κάποιους ασθενείς πέφτει υπερβολικά
σε άλλους μπορεί να αυξηθεί χωρίς να γίνει άμεσα αντιληπτό
Η τακτική μέτρηση στο σπίτι, ιδιαίτερα σε περιόδους καύσωνα ή αλλαγής περιβάλλοντος (π.χ. διακοπές), είναι πολύτιμη.
Χρήσιμες πρακτικές οδηγίες
- Πίνετε επαρκή ποσότητα υγρών μέσα στη μέρα
- Αποφύγετε την έκθεση στον ήλιο τις θερμές ώρες
- Μην παραλείπετε τη φαρμακευτική σας αγωγή
- Μετράτε τακτικά την πίεσή σας
- Περιορίστε το αλκοόλ και την υπερβολική κατανάλωση άλατος
- Σηκώνεστε σταδιακά από καθιστή ή ύπτια θέση
Συμπέρασμα
Η πίεση δεν ρυθμίζεται εύκολα σε όλους
Αν και η ζέστη συνήθως μειώνει την αρτηριακή πίεση, περίπου 1 στους 10 ασθενείς παρουσιάζει αύξηση τους καλοκαιρινούς μήνες. Γι’ αυτό η παρακολούθηση παραμένει απαραίτητη.
Η αφυδάτωση μπορεί να ανεβάσει την πίεση
Η απώλεια υγρών δεν οδηγεί μόνο σε υπόταση. Σε ορισμένες περιπτώσεις ενεργοποιεί ορμονικούς μηχανισμούς (όπως το σύστημα ρενίνης–αγγειοτενσίνης), που μπορεί να προκαλέσουν παράδοξη αύξηση της πίεσης.
Το καλοκαίρι αλλάζει και η ανάγκη για φάρμακα
Οι τιμές της πίεσης μπορεί να μεταβάλλονται σημαντικά, γι’ αυτό σε κάποιους ασθενείς απαιτείται προσαρμογή της αγωγής — πάντα όμως σε συνεννόηση με τον γιατρό και ποτέ αυτόνομα.
