Αντιμέτωπη με μία από τις πιο δραματικές δημογραφικές συρρικνώσεις στην Ευρώπη βρίσκεται η Ελλάδα, σύμφωνα με τις τελευταίες προβλέψεις της Eurostat.
Τα στοιχεία που δόθηκαν στη δημοσιότητα σκιαγραφούν ένα δυσοίωνο μέλλον, καθώς ο ελληνικός πληθυσμός αναμένεται να μειωθεί κατά περισσότερο από 30% έως το 2100, χάνοντας πάνω από 3,1 εκατομμύρια κατοίκους. Παράλληλα, η χώρα οδηγείται σε ταχεία γήρανση, με τη διάμεση ηλικία να αυξάνεται αισθητά και τον ενεργό πληθυσμό να συρρικνώνεται, εντείνοντας τις πιέσεις στην οικονομία και το κοινωνικό κράτος.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ο πληθυσμός της ΕΕ προβλέπεται να μειωθεί κατά 11,7% έως το τέλος του αιώνα. Από τα 451,8 εκατομμύρια το 2025, θα σημειώσει οριακή αύξηση έως το 2029 (453,3 εκατομμύρια), πριν ξεκινήσει μια σταθερή πτωτική πορεία που θα τον οδηγήσει στα 398,8 εκατομμύρια το 2100, δηλαδή κατά 53 εκατομμύρια λιγότερους κατοίκους.
Η Ελλάδα στις πιο αρνητικές επιδόσεις
Η περίπτωση της Ελλάδας συγκαταλέγεται στις πιο ακραίες στην Ευρώπη. Ο πληθυσμός της χώρας προβλέπεται να μειωθεί από 10.372.340 το 2025 σε μόλις 7.248.160 το 2100, καταγράφοντας απώλεια 3.124.150 ατόμων. Πρόκειται για μείωση της τάξης του 30,1%, μία από τις μεγαλύτερες στην ΕΕ.
Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η εξέλιξη της ηλικιακής σύνθεσης. Η διάμεση ηλικία στην Ελλάδα εκτιμάται ότι θα αυξηθεί από 47,2 έτη το 2025 σε 52,6 έτη το 2100, επιβεβαιώνοντας την έντονη γήρανση του πληθυσμού. Την ίδια στιγμή, το ποσοστό των νέων και των ατόμων σε ηλικία εργασίας θα συνεχίσει να μειώνεται, περιορίζοντας σημαντικά τη δημογραφική και παραγωγική βάση της χώρας.
Γήρανση και συρρίκνωση σε όλη την Ευρώπη
Η δημογραφική πίεση δεν αφορά μόνο την Ελλάδα. Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, το ποσοστό των νέων (0-19 ετών) αναμένεται να μειωθεί από 23,3% το 2025 σε 16,7% το 2100, ενώ ο πληθυσμός σε ηλικία εργασίας (20-64 ετών) θα υποχωρήσει από 61% σε κάτω από 50%.
Αντίθετα, ο αριθμός των ηλικιωμένων θα αυξηθεί θεαματικά. Το ποσοστό των ατόμων άνω των 65 ετών προβλέπεται να εκτιναχθεί από 12,4% σε 33,6%, γεγονός που μεταφράζεται σε σχεδόν διπλασιασμό του αριθμού τους. Είναι χαρακτηριστικό ότι από περίπου ένας ηλικιωμένος για κάθε τρία άτομα σε ηλικία εργασίας σήμερα, η αναλογία ενδέχεται να φτάσει σχεδόν δύο προς τρία έως το 2100.
Ποιες χώρες αυξάνονται και ποιες μειώνονται
Παρά τη γενικευμένη τάση μείωσης, δεν κινούνται όλες οι χώρες στην ίδια κατεύθυνση. Συνολικά, 18 ευρωπαϊκά κράτη αναμένεται να δουν τον πληθυσμό τους να μειώνεται, ενώ μόλις 9 χώρες προβλέπεται να καταγράψουν αύξηση.
Τις μεγαλύτερες απώλειες, πέρα από την Ελλάδα, καταγράφουν η Πολωνία (-31,6%), η Λιθουανία (-33,4%) και η Λετονία (-33,9%). Μικρότερες μειώσεις, κάτω του 5%, προβλέπονται για τη Γαλλία και την Αυστρία, ενώ κοντά στο 10% εκτιμάται ότι θα κινηθούν η Γερμανία, η Σλοβενία, η Φινλανδία και η Τσεχία.
Στον αντίποδα, σημαντική αύξηση του πληθυσμού αναμένεται σε χώρες όπως το Λουξεμβούργο (+36,4%) και η Μάλτα (+26%), ενώ θετική πορεία προβλέπεται και για τη Σουηδία και την Ιρλανδία.
Οι μεγαλύτερες χώρες της ΕΕ το 2100
Παρά τη μείωση του πληθυσμού της, η Γερμανία θα παραμείνει η πολυπληθέστερη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 2100, με πληθυσμό περίπου 74,7 εκατομμύρια (από 83,6 εκατομμύρια το 2025). Θα ακολουθούν η Γαλλία με 67,2 εκατομμύρια και η Ισπανία, η οποία εμφανίζει οριακή αύξηση φτάνοντας τα 49,8 εκατομμύρια.
Ένα μέλλον με λιγότερους και γηραιότερους Ευρωπαίους
Η συνολική εικόνα που προκύπτει από τα στοιχεία της Eurostat είναι σαφής: η Ευρώπη βαδίζει προς μια περίοδο πληθυσμιακής συρρίκνωσης και έντονης γήρανσης. Για χώρες όπως η Ελλάδα, οι εξελίξεις αυτές αποκτούν ακόμη πιο δραματικό χαρακτήρα, θέτοντας κρίσιμα ζητήματα για τη βιωσιμότητα της οικονομίας, του ασφαλιστικού συστήματος και της αγοράς εργασίας τις επόμενες δεκαετίες.
