Οι ασθενείς που έκαναν το εμβόλιο της AstraZeneca για την COVID-19, γνωστό και ως ChAdOx1-S, έχουν ελαφρώς αυξημένο κίνδυνο θρομβωτικών συμβαμάτων στον εγκέφαλο συγκριτικά με το γενικό πληθυσμό, όπως διαπίστωσαν δύο νέες μελέτες που δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό PLOS Medicine. Η πρώτη έρευνα ανέλυσε ηλεκτρονικά ιατρικά αρχεία 46 εκατομμύρια κατοίκων της Αγγλίας, ενώ η δεύτερη εξέτασε μία βάση δεδομένων με 11 εκατομμύρια ενήλικες από την Αγγλία, τη Σκωτία και την Ουαλία.
Λίγο μετά την αρχή των μαζικών εμβολιασμών με το ChAdOx1-S αναφέρθηκαν περιορισμένα περιστατικά θρομβώσεων. Ωστόσο, αν δεν έχουμε πρόσβαση σε ένα μεγάλο όγκο δεδομένων είναι δύσκολο να προσδιορίσουμε τον κίνδυνο αρτηριακών και φλεβικών συμβαμάτων, όπως για παράδειγμα το εγκεφαλικό επεισόδιο, το έμφραγμα του μυοκαρδίου, η εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση και η πνευμονική εμβολή.
Στην πρώτη από τις δύο έρευνες, όπως προαναφέρθηκε, οι επιστήμονες ανέλυσαν ιατρικά αρχεία 46 εκατομμύρια ενηλίκων στην Αγγλία, εκ των οποίων τα 21 εκατομμύρια εμβολιάστηκαν από το Δεκέμβριο του 2020 μέχρι το Μάρτιο του 2021. Για τους ασθενείς ηλικίας άνω των 70 ετών, ο κίνδυνος αρτηριακών ή φλεβικών θρομβωτικών συμβαμάτων ήταν ελαφρώς χαμηλότερος τις 28 ημέρες μετά το εμβολιασμό με το ChAdOx1-S ή το BNT162b2 (Pfizer), μετά την προσαρμογή για διάφορους δημογραφικούς παράγοντες και συννοσηρότητες. Στους ενήλικες κάτω των 70 ετών, ωστόσο, ο κίνδυνος ενδοκρανιακής φλεβικής θρόμβωσης ήταν ελαφρώς αυξημένος σε όσους είχαν κάνει το εμβόλιο της AstraZeneca. Συγκεκριμένα, η έρευνα παρατήρησε 0.9-3 επιπλέον περιστατικά θρομβώσεων ανά 1.000.000 εμβολιασμούς με το συγκεκριμένο εμβόλιο.
«Στους ενήλικες κάτω των 70 ετών, ο χαμηλός κίνδυνος θρομβώσεων προφανώς αντισταθμίζεται από τα οφέλη που προσφέρει το εμβόλιο στην πρόληψη της νοσηλείας και του θανάτου από την COVID-19», ανέφεραν οι συγγραφείς.
Στη δεύτερη έρευνα, οι επιστήμονες εξέτασαν δεδομένα από το Δεκέμβριο του 2020 μέχρι τον Ιούνιο του 2021 για περίπου 11 εκατομμύρια ασθενείς από την Αγγλία, τη Σκωτία και την Ουαλία. Η ερευνητική ομάδα συνέκρινε τον κίνδυνο εγκεφαλική φλεβικής θρόμβωσης στις 90 ημέρες πριν τον εμβολιασμό με τον αντίστοιχο κίνδυνο στις 4 εβδομάδες μετά το εμβόλιο της AstraZeneca ή το εμβόλιο της Pfizer. Και εδώ, μόνο για το εμβόλιο της AstraZeneca παρατηρήθηκε ελαφρώς αυξημένος κίνδυνος της επιπλοκής (περίπου 1 επιπλέον περιστατικό ανά 4.000.000 εμβολιασμούς).
«Τα δεδομένα αυτά είναι ιδιαίτερα σημαντικά καθώς μας επιτρέπουν να εκτιμήσουμε καλύτερα την αναλογία οφελών/κινδύνων», αναφέρουν οι συγγραφείς.
Οι επιστήμονες και των δύο παραπάνω μελετών υποστήριξαν ότι ο εξαιρετικά χαμηλός αριθμός των θρομβώσεων σε τόσο μεγάλα δείγματα δεν μας επιτρέπει να προσδιορίσουμε με ακρίβεια το ποσοστό της επιπλοκής. Σε μελλοντικές μελέτες σκοπεύουν να εξετάσουν ακόμα μεγαλύτερα δείγματα, εξετάζοντας παράλληλα τον κίνδυνο θρομβώσεων από τη 2η και την 3η δόση των εμβολίων.
Επιμέλεια: Αντώνιος Δημητρακόπουλος MD, PhD, Ειδικός Παθολόγος Διευθυντής Γ’ Παθολογικής Κλινικής Ερρίκος Ντυνάν HC, ΕΔΙΠ Παθολογίας-Ανοσολογίας Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ
