Άρση μέτρων περιορισμού και άνοιγμα σχολείων: Η εμπειρία της Δανίας

Ο αριθμός των νοσηλευόμενων εξακολουθεί να έχει πτωτική τάση 22 μέρες μετά το άνοιγμα των σχολείων πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης και 17 μέρες μετά το άνοιγμα των καταστημάτων

Όπως στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, έτσι και στη Δανία, το κλείσιμο των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων ήταν από τα βασικά μέτρα που εφαρμόστηκαν για τον περιορισμό της διασποράς του SARS-CoV-2. Η εφαρμογή των μέτρων ξεκίνησε στη Δανία στις 13 Μαρτίου και όπως αναμενόταν τα αποτελέσματα τους άρχισαν να είναι ορατά 2-3 βδομάδες αργότερα, όταν ξεκίνησε η μείωση του συνολικού αριθμού νοσηλευόμενων από COVID-19 (Εικόνα 1).

Έναρξη περιοριστικών μέτρων: 13 Μαρτίου. Πάσχα: 12 Απριλίου. Άνοιγμα σχολείων¨15 Απριλίου. Άνοιγμα καταστημάτων: 20 Απριλίου.

(https://nyheder.tv2.dk/samfund/2020-02-27-nyeste-corona-tal-fra-danmark-og-verden-saa-mange-er-smittede-doede-og-indlagte)

Σε αυτό το χρονικό σημείο οι αρμόδιες αρχές ανακοινώνουν ότι σύντομα θα αρχίσει η προσεκτική, σταδιακή και ελεγχόμενη άρση των μέτρων περιορισμού και το σχέδιο συγκεκριμενοποιείται δέκα μέρες αργότερα με την ανακοίνωση της επαναλειτουργίας των δημοτικών σχολείων, νηπιαγωγείων και βρεφονηπιακών σταθμών από την Τετάρτη 15 Απριλίου (τρεις μέρες μετά το Πάσχα) . Οι παράγοντες που οδήγησαν στην απόφαση η άρση των μέτρων περιορισμού να ξεκινήσει από την πρωτοβάθμια εκπαίδευση ήταν:

• η μικρή νοσηρότητα και σχεδόν μηδενική θνητότητα της COVID-19 στις ηλικίες 0-10 ετών,
• οι ψυχικές επιπτώσεις του lockdown στο πιο ευαίσθητο ηλικιακά τμήμα του πληθυσμού,
• η πρακτική βοήθεια στους εργαζόμενους γονείς που δουλεύουν από το σπίτι (οι εργαζόμενοι στο δημόσιο τομέα και η πλειονότητα αυτών του ιδιωτικού τομέα δουλεύουν από το σπίτι μετά την εφαρμογή των μέτρων περιορισμού).   

Το άνοιγμα των σχολείων έγινε με συγκεκριμένους κανόνες. Τα παιδιά εισέρχονται στις τάξεις κρατώντας αποστάσεις, οι τάξεις χωρίστηκαν σε μικρές ομάδες των 12 μαθητών, τα μαθήματα γίνονται σε δυο βάρδιες ή από καθηγητές της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης που επιστρατεύτηκαν να κάνουν μάθημα στα δημοτικά, οι γονείς παραλαμβάνουν τα παιδιά υποχρεωτικά εκτός του προαύλιου χώρου. Οι δάσκαλοι ενθαρρύνονται να πραγματοποιούν τα μαθήματα στην ύπαιθρο όταν ο καιρός το επιτρέπει (Εικόνα 2). Πλύσιμο χεριών ανά τακτά χρονικά διαστήματα και απαγόρευση να φέρνουν τα παιδιά παιχνίδια από το σπίτι τέθηκαν σε ισχύ.

Η υποδοχή του ανοίγματος των σχολείων έγινε με ανάμεικτα συναισθήματα από την κοινωνία. Ανακούφιση που τα μέτρα περιορισμού απέδωσαν σε αναπάντεχα επιτυχημένο βαθμό αλλά και ανησυχία από μέρους των γονέων και των δασκάλων για το τι θα συμβεί με το άνοιγμα των σχολείων. Πέντε μέρες μετά το άνοιγμα των σχολείων, άνοιξαν και τα μικρά καταστήματα και τα καταστήματα παροχής εξατομικευμένων υπηρεσιών όπως τα κομμωτήρια.

Ο ρυθμός αναπαραγωγής του ιού SARS-CoV-2 (Rt) έπεσε κατά τη διάρκεια της εφαρμογής των μέτρων περιορισμού από το 2,6 στο 0,6. Όπως ήταν αναμενόμενο, το Rt μετά το χαλάρωμα των μέτρων αυξήθηκε στο περίπου 0,9 σήμερα, κοντά στο όριο του 1 (Εικόνα 1) ¹. Σε σημερινή έκθεση των υγειονομικών αρχών τονίζεται ότι οι επιπτώσεις της πρώτης φάσης χαλάρωσης των μέτρων δεν έχουν ολοκληρωθεί ακόμα ². Οι αρχές είναι καθησυχαστικές, θεωρούν ότι η επιδημία είναι υπό έλεγχο και αξιολογούν 11 σενάρια για την επόμενη φάση χαλάρωσης², η οποία τοποθετείται χρονικά για μετά τις 10 Μαΐου και μετά από συνάντηση των κομμάτων και συζήτηση στη Βουλή. Ο αριθμός των νοσηλευόμενων εξακολουθεί να έχει πτωτική τάση 22 μέρες μετά το άνοιγμα των σχολείων πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης και 17 μέρες μετά το άνοιγμα των καταστημάτων (Εικόνα 1). Εκτιμάται ότι αν η κοινωνική αποστασιοποίηση και υγιεινή εξακολουθήσουν στον ίδιο βαθμό, το σύστημα υγείας δε θα ξεπεράσει τα όρια του ακόμα και αν αρθούν τα υπόλοιπα μέτρα περιορισμού, με πρόβλεψη ο αριθμός των νοσηλευόμενων να φτάσει εκ νέου σε υψηλά επίπεδα τον Αύγουστο με επακόλουθη νέα πτώση του αριθμού τους ². 

Να σημειωθεί ότι η Δανία δεν ανακοίνωσε συγκεκριμένο οδικό χάρτη χαλάρωσης μέτρων, το σχέδιο των αρχών είναι κάθε επόμενο βήμα μετά την αξιολόγηση του προηγούμενου.  

¹https://files.ssi.dk/Status%20for%20smittetrykket%20i%20Danmark%20290420-nw20

² https://files.ssi.dk/Ekspertrapport-af-den-6-maj

Επιμέλεια-Συγγραφή: Γρηγόρης Ευφραιμίδης, Ενδοκρινολόγος,Ερευνητής ανώτερης βαθμίδας, Επιμελητής Α’Ενδοκρινολογική Κλινική Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Κοπεγχάγης Ρigshospitalet