Ο ρόλος της υπέρτασης και των λιπιδίων

Τα καρδιολογικά νοσήματα αποτελούν μεγάλο ιατρικό πρόβλημα καθώς κατέχουν την πρώτη θέση στις αιτίες θανάτου και νοσηρότητας τόσο σε παγκόσμιο επίπεδο όσο και στη χώρα μας. Μέχρι πολύ πρόσφατα θεωρούνταν μάστιγα που έπληττε κυρίως τον ανδρικό πληθυσμό, όμως τώρα ξέρουμε ότι αποτελούν τεράστιο υγειονομικό πρόβλημα και για τις γυναίκες. Σε αυτό έχει συμβάλει σημαντικά ο σύγχρονος τρόπος ζωής και η υιοθέτηση συγκεκριμένων συνηθειών όπως το κάπνισμα, η κακή διατροφή (η κατανάλωση έτοιμων φαγητών, η δίαιτα φτωχή σε φρέσκα φρούτα και φυτικές ίνες και πλούσια σε κορεσμένα λιπαρά, ζάχαρη και αλάτι), η έλλειψη φυσικής δραστηριότητας, το έντονο στρες που είναι παράγοντες που προδιαθέτουν στην εμφάνιση καρδιαγγειακών επιπλοκών.

Παρά το γεγονός ότι τα καρδιολογικά προβλήματα συχνά εμφανίζονται αιφνίδια με δραματικές επιπτώσεις στην υγεία των ατόμων, οι βλάβες στην καρδιά και τα αγγεία  έχουν αρχίσει να δημιουργούνται πολλά χρόνια πριν εκδηλωθούν κλινικά. Αυτό το στοιχείο είναι εξαιρετικά σημαντικό για την πρόληψη της εμφάνισης τέτοιων νοσημάτων στον πληθυσμό. Από τους πιο σημαντικούς παράγοντες κινδύνου που οδηγούν στη δημιουργία και εκδήλωση καρδιολογικών προβλημάτων είναι η υπέρταση και τα αυξημένα λιπίδια στο αίμα.

Η αρτηριακή υπέρταση είναι η πιο συχνή χρόνια νόσος και αποτελεί μείζονα παράγοντα για την εμφάνιση καρδιαγγειακών νοσημάτων όπως εμφράγματος μυοκαρδίου, αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου, καρδιακής ανεπάρκειας και αρρυθμιών. Η αυξημένη αρτηριακή πίεση σπάνια προκαλεί συμπτώματα. Τα συμπτώματα, όταν υπάρχουν, οφείλονται στις βλάβες των ζωτικών οργάνων από την αυξημένη αρτηριακή πίεση που συνήθως επέρχονται μετά από πολλά χρόνια. Επομένως, η διάγνωση της υπέρτασης βασίζεται αποκλειστικά στη σωστή μέτρηση της αρτηριακής πίεσης. Η φυσιολογική αρτηριακή πίεση σε κατάσταση ηρεμίας είναι 140 mmHg για τη συστολική και έως 90 mmHg για τη διαστολική. Ωστόσο για να τεθεί η διάγνωση της αρτηριακής υπέρτασης δεν φτάνει μόνο μία μέτρηση. Είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι και η μικρή αύξηση της αρτηριακής πίεσης όταν εμφανίζεται σταθερή σχετίζεται με  αυξημένο κίνδυνο καρδιολογικών νοσημάτων και  μειωμένο προσδόκιμο ζωής. Εμφανίζεται με δύο τύπους, την ιδιοπαθή αρτηριακή υπέρταση (97-98% των περιπτώσεων) η οποία δεν έχει κάποια εμφανή νοσολογική οντότητα που να αποτελεί την αιτία της υπέρτασης και την δευτεροπαθή αρτηριακή υπέρταση (2-3 % των υπερτασικών) η οποία είναι αποτέλεσμα κάποιου άλλου νοσήματος που προκαλεί υπέρταση και είναι πιο συνηθισμένη στα παιδιά. Η ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης σε χαμηλά επίπεδα στους ασθενείς επιτυγχάνεται αρχικά με υγιεινοδιαιτητικά μέτρα όπως η μείωση του προσλαμβανόμενου αλατιού με τις τροφές, η άσκηση, η μείωση του σωματικού βάρους και της κατανάλωσης αλκοόλ και βέβαια η διακοπή του καπνίσματος. Όταν αυτά δεν επαρκούν, η υπέρταση αντιμετωπίζεται με τη χορήγηση κατάλληλης αντιϋπερτασικής αγωγής. Η αντιμετώπιση της αρτηριακής υπέρτασης επιφέρει σημαντικά οφέλη και προλαμβάνει σε μεγάλο βαθμό την εκδήλωση καρδιαγγειακών νοσημάτων. Το όφελος της θεραπείας εξαρτάται κυρίως από την αποτελεσματική μείωση της πίεσης και λιγότερο από το είδος των φαρμάκων. Όσο μεγαλύτερος είναι ο καρδιακός κίνδυνος τόσο μεγαλύτερο είναι το όφελος της θεραπείας.

 Μια άλλη κατάσταση η οποία προδιαθέτει σε καρδιολογικά προβλήματα και συγκεκριμένα σε στεφανιαία νόσο είναι όταν είναι αυξημένα τα επίπεδα των λιπιδίων στο αίμα και ιδιαίτερα της ολικής χοληστερόλης και της LDL («κακή» χοληστερόλη). Υπάρχουν διάφοροι τύποι υπερλιπιδαιμίας. Σε κάποιες κληρονομούμενες μορφές τα λιπίδια στο αίμα είναι πολύ υψηλά από την παιδική ηλικία που μπορεί να οδηγήσουν σε εμφάνιση αθηρομάτωσης των αρτηριών από μικρή ηλικία.  Έχει αποδειχτεί ότι ο μεσογειακή διατροφή βοηθά στη μείωση της χοληστερόλης. Ο στόχος της θεραπείας είναι διαφορετικός για κάθε ασθενή ανάλογα με τα άλλα προβλήματα υγείας που έχει και τους υπόλοιπους παράγοντες κινδύνου. Σε πολλές περιπτώσεις, ιδιαίτερα όταν τα επίπεδα της χοληστερίνης πρέπει να πέσουν πολύ χαμηλά -όπως σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη ή έχουν ήδη υποστεί ένα καρδιαγγειακό επεισόδιο- η δίαιτα δεν φτάνει. Τότε χρειάζεται φαρμακευτική θεραπεία η οποία στηρίζεται σε μια ομάδα φαρμάκων που ονομάζονται στατίνες. Οι στατίνες μειώνουν την «κακή» χοληστερόλη (LDL), ενώ προκαλούν και μικρή αύξηση της «καλής» χοληστερόλης (HDL). Καμιά φορά δεν φτάνουν ούτε οι στατίνες και τότε επιστρατεύονται πιο ισχυρά υπολιπιδαιμικά φάρμακα τα οποία είναι αναστολείς της πρωτεΐνης PCSK9 που βοηθούν στην απομάκρυνση της LDL από το αίμα. Σε όλες τις μεγάλες κλινικές μελέτες έχει αποδειχθεί ότι η μεγάλη μείωση της χοληστερίνης σε άτομα υψηλού κινδύνου μειώνει τα εμφράγματα, τη στεφανιαία νόσο αλλά και το συνολικό αριθμό θανάτων, έτσι ώστε η μη χορήγηση τους να θεωρείται πλέον ιατρικό λάθος.

Επιμέλεια: Γεώργιος Ε.Κοχιαδάκης, Καθηγητής Καρδιολογίας, Κοσμήτορας Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Κρήτης, Αντιπρόεδρος Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας

Περισσότερα Άρθρα

Σχετικά Άρθρα

Νέες Δημοσιεύσεις

Αποχαιρετισμός στον Λ. Ανθόπουλο

Τον καθηγητή Καρδιολογίας Λάμπρο Ανθόπουλο αποχαιρετά η Εταιρεία Μελέτης και Έρευνας  της Καρδιακής Ανεπάρκειας. Στο μήνυμά της κάνει λόγο για έναν χαρισματικό δάσκαλο και κλινικό...

Δεύτερη χειρότερη στα εμπόδια υγείας η Ελλάδα από τις χώρες της Ε.Ε.

Χωρίς πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας και με ένα σύστημα με αναχρονιστικό τεχνολογικό εξοπλισμό, οι Έλληνες καλούνται να λύσουν τα προβλήματα υγείας τους...

Απεργία – Διαγνωστικά Κέντρα: Έρχεται “θερμό” τριήμερο κινητοποιήσεων – Με κυρώσεις απειλεί το Υπουργείο Υγείας

Σε θέσεις μάχης βρίσκονται Υπουργείο Υγείας και Διαγνωστικά Κέντρα, μετά την εξαγγελθείσα για αύριο Πέμπτη (26/5) τριήμερη απεργιακή κινητοποίηση του κλάδου.

Ετικέτες