Εμβόλιο έναντι του ιού SARS-CoV-2 και θρόμβωση: Γνώμες Ειδικών επί του θέματος

Από την έναρξη της πανδημίας COVID-19 έως τον Μάρτιο του 2021, καταγράφηκαν παγκοσμίως περισσότερα από 141 εκατομμύρια περιπτώσεις νόσησης και 3 εκατομμύρια θάνατοι καθώς και διακοπή της κοινωνικοοικονομικής δραστηριότητας, υλικές καταστροφές, σωματικές και ψυχολογικές συνέπειες. Αναφορές ασυνήθιστων και σοβαρών θρομβωτικών επεισοδίων, συμπεριλαμβανομένης της εγκεφαλικής και σπλαχνικής φλεβικής θρόμβωσης και άλλων αυτοάνοσων ανεπιθύμητων ενεργειών, όπως αυτοάνοση θρομβοπενία ή θρομβωτικές μικροαγγειοπάθειες (thrombotic microangiopathies; TMA) που σχετίζονται με τη χορήγηση ορισμένων εμβολίων έναντι του ιού SARS-CoV-2, έχουν προκαλέσει μεγάλη ανησυχία στον γενικό πληθυσμό και στην ιατρική κοινότητα.

To άρθρο που ακολουθεί, προτείνει έναν αλγόριθμο παρακολούθησης εμβολιασμένων ασθενών με βάση 10 σημεία (αναφέρονται παρακάτω), για τη λήψη αποφάσεων. Οι επαγγελματίες υγείας παραμένουν οι πιο σημαντικοί σύμβουλοι και καθοριστές όσον αφορά τις αποφάσεις εμβολιασμού και πρέπει να παράσχουν αξιόπιστες πληροφορίες σχετικά με τα εμβόλια, να ενημερώσουν, να καθησυχάσουν και να υποστηρίξουν τους ασθενείς. Πρέπει να υπάρχουν περισσότερα μέτρα για την προσέγγιση όσων δεν έχουν εμβολιαστεί ακόμη, στα μέσα μαζικής ενημέρωσης από ειδικούς (εκπαιδευτικοί, επόπτες σε μεγάλους χώρους εργασίας, θρησκευτικοί ηγέτες) σχετικά με την προώθηση του εμβολιασμού, αλλά και την έκτακτη ανάγκη ενημέρωσης των ιατρών ώστε να αναγνωρίσουν και να διαχειριστούν κατάλληλα το σύνδρομο VITT.  Επομένως, θα πρέπει να προταθεί η εφαρμογή περιεκτικής και απλοποιημένης πληροφόρησης με το αρκτικόλεξο «BEFAST»:

B – Balance (Ισορροπία): Προσέξτε για ξαφνική απώλεια ισορροπίας με σοβαρή κεφαλαλγία ή ζάλη

E– Eyes (Οφθαλμοί): Διπλωπία ή θάμβος όρασης που δεν εξαφανίζεται όταν ανοιγοκλείνετε τα μάτια

F – Fainting (Λιποθυμία): Απώλεια συνείδησης

Α – Abdominal pain (Κοιλιακό άλγος): Σοβαρό και επίμονο άλγος, διαρροϊκές κενώσεις, ναυτία, έμετος, αιματηρά κόπρανα

S – Swelling (Οίδημα): Οίδημα βραχίονα ή κάτω άκρου με ή χωρίς αλλαγή χρώματος, δύσπνοια με θωρακικό άλγος

T – Time (Ώρα): Τα συμπτώματα εμφανίζονται μεταξύ 4 και 28 ημερών μετά από τον εμβολιασμό και μπορεί να συσχετίζονται με θρόμβωση και θρομβοπενία

Επιπροσθέτως, ακολουθεί ο προτεινόμενος αλγόριθμος παρακολούθησης για εμβολιασμένους ασθενείς που περιλαμβάνει 10 σημεία για ασφαλή λήψη αποφάσεων:

1. Η ενδομυϊκή ένεση πρέπει να γίνεται στο δελτοειδή μυ και όχι ενδαγγειακά, χρησιμοποιώντας τη σωστή τεχνική και εφαρμόζοντας την ένεση στην κατάλληλη θέση του μυός. Η ίδια η ένεση μπορεί να προκαλέσει τραυματισμούς και δεν είναι τόσο ακίνδυνη όσο πιστεύεται.

2. Βεβαιωθείτε ότι δεν υπάρχει εκτεταμένη εκχύμωση ή πορφυρική τοπική αντίδραση.

3. Να γνωρίζετε την πιθανότητα ελάχιστων συστηματικών συμπτωμάτων, όπως δεκατικής πυρετικής κίνησης ή μυαλγιών, που σχετίζονται με την αναμενόμενη φλεγμονώδη απόκριση και τη διέγερση του ανοσοποιητικού συστήματος και διαφέρει από άτομο σε άτομο. Συνιστάται στον ασθενή να πίνει πολλά υγρά και να λάβει παρακεταμόλη σε περίπτωση συμπτωμάτων που ομοιάζουν με γρίπη και να το συζητήσει με το γιατρό του. Αυτά τα συμπτώματα πρέπει να υποχωρήσουν εντός 48-72 ωρών.

4. Οι ασθενείς θα πρέπει να συμβουλεύονται επειγόντως το γιατρό τους ή να πάνε στο νοσοκομείο σε περίπτωση επίμονων κλινικών εκδηλώσεων περισσότερο από 4 ημέρες μετά από τον εμβολιασμό, συμπεριλαμβανομένων έντονων και επίμονων κεφαλαλγίων, ζάλης, διαταραχών της όρασης, διαταραχή της ομιλίας, οξύ άλγος ή επιδείνωση μυαλγιών, οίδημα άκρου, σημαντικές αλλαγές στη θερμοκρασία ενός άκρου (θερμό ή κρύο), δυσκολία στην αναπνοή, ταχυκαρδία. Η ίδια προσοχή πρέπει να δοθεί σε ασυνήθιστα σημάδια αιμορραγίας, ειδικά πετέχειες. Για αποτελεσματική αντιμετώπιση, οι ασθενείς που παρουσιάζουν αυτά τα συμπτώματα πρέπει να εισάγονται στο νοσοκομείο.

5. Ζητήστε εργαστηριακό έλεγχο  μετά από κλινική εξέταση: γενική αίματος με  μέτρηση αιμοπεταλίων, δ-διμερών (> 1000 ng/ml) και σχιστοκυττάρων για τον αποκλεισμό μιας υπερπηκτικής κατάστασης με κατανάλωση αιμοπεταλίων (αιμοπετάλια <120 g/L) ή διάχυτης ενδαγγειακής πήξης με μείωση του ινωδογόνου (<2 g/L) (ανάλογα με το κλινικό προφίλ, ενδέχεται να γίνουν επιπρόσθετες εξετάσεις όπως C-αντιδρώσα πρωτεΐνη (CRP), αντιφωσφολιπιδικά αντισώματα, αντιπηκτικό του λύκου, αντιπυρηνικά αντισώματα, ADAMTS13.

6. Εντοπίστε θρόμβωση μέσω κατάλληλης απεικονιστικής μεθόδου (φλεβικό υπερηχογράφημα, μαγνητική τομογραφία, CT αγγειογραφία).

7. Έρευνα για HIT σε περίπτωση θρομβοπενίας (αιμοπετάλια <120 g/L) μέσω ανίχνευσης αντισωμάτων ηπαρίνης-PF4 με προσδιορισμό ELISA. Αξιολογήστε την ικανότητα αυτών των αντισωμάτων να ενεργοποιούν αιμοπετάλια μέσω μιας ταχείας λειτουργικής δοκιμασίας με παρουσία PF4.

8. Χορηγήστε χωρίς καθυστέρηση θεραπεία με ενέσιμο (μη ηπαρινικό) αντιπηκτικό (fondaparinux, danaparoid, argatroban) βάσει διαθεσιμότητας, εμπειρίας και δυνατοτήτων στενής παρακολούθησης. Σε συνάρτηση με το κλινικό πλαίσιο και την εξέλιξη, μπορεί να προταθεί η μετάβαση σε άμεσα από του στόματος αντιπηκτικά (dabigatran, rivaroxaban, apixaban).

9. Σε περίπτωση σημαντικών θρομβωτικών συμβάντων, εγχύστε ανοσοσφαιρίνη (1 g/kg) σε συνδυασμό με αντιθρομβωτική αγωγή για 48 ώρες. Τα στεροειδή ή η χορήγηση πλάσματος είναι επίσης επιλογές για τη μείωση αυτών των αυτοαντισώματων. Οι αναστολείς της τυροσινικής κινάσης Bruton (Btk) προτείνονται ως άλλη πιθανή θεραπευτική επιλογή στη VITT.

10. Αναφέρετε τα αποδεδειγμένα και τεκμηριωμένα μείζονα συμβάντα στις αρχές φαρμακοεπαγρύπνησης.

Ας ρίξουμε μια ματιά σε όσα ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ :

1. Nα χορηγούμε συστηματική θρομβοπροφύλαξη (ηπαρίνη μικρού μοριακού βάρους ή άμεσο από του στόματος αντιπηκτικό) ή ασπιρίνη.

2.  Να ελέγχουμε συστηματικά για θρομβοφιλία πριν από τον εμβολιασμό.

3. Να μετράμε συστηματικά  τα αντισώματα αντι-ΡΡ4 μετά τον εμβολιασμό.

4. Να παρακολουθούμε συστηματικά τα επίπεδα των δ-διμερών πριν και μετά τον εμβολιασμό.

5. Να εκτελούμε συστηματικά  υπερηχογράφημα φλεβών πριν και μετά τον εμβολιασμό.

6. Να εμβολιάζουμε έναντι SARS-CoV-2 σε περίπτωση ιστορικού θρόμβωσης.

7. Να εμβολιάζουμε έναντι SARS-CoV-2 σε περίπτωση αυτοάνοσης νόσου.

8. Να εμβολιάζουμε έναντι SARS-CoV-2 σε περίπτωση ιστορικού HIT (λόγω πιθανότητας «γενετικής ευαλωτότητας» είναι προτιμότερη η επιλογή εμβολίου mRNA).

9. Να εμβολιάζουμε έναντι SARS-CoV-2 σε περίπτωση ιστορικού αλλεργίας. Φυσικά, αυτό δεν συμβαίνει με την αλλεργία μετά την πρώτη δόση οποιουδήποτε εμβολίου.

10. Να εμβολιάζουμε έναντι SARS-CoV-2 σε περίπτωση αυτοάνοσης θρομβοπενίας (ITP).

Link άρθρου: (SARS-CoV-2 vaccine and thrombosis: Expert opinions https://www.thieme-connect.com/products/ejournals/abstract/10.1055/a-1499-0119).

ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΤΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ

Γ. Ντάιος, MD, PhD

Αν. Καθηγητής Παθολογίας, Παθολογική Κλινική, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Γεν. Γραμματέας του ΙΜΕΘΑ

Επιμέλεια κειμένων


Α. Καραγιαννάκη , MD
Υποψήφια Διδάκτωρ, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Περισσότερα Άρθρα

Σχετικά Άρθρα

Νέες Δημοσιεύσεις

Επείγουσες Καρδιολογικές- Καρδιοχειρουργικές Καταστάσεις σε Νεογνά και Βρέφη

Οι Συγγενείς Καρδιοπάθειες, παρά την πρόοδο της προγεννητικής διάγνωσης, εμφανίζονται σε ποσοστό 7-9/1000 γεννήσεις ζώντων νεογνών. Από αυτές, το 1/4 -1/6 αφορούν κρίσιμες...

Τα εμβόλια mRNA προσφέρουν επίμονη κυτταρική μνήμη και ανοσοαπόκριση

Πολλοί άνθρωποι αναρωτιούνται για πόσο καιρό θα μας προστατεύουν τα εμβόλια έναντι του κορωνοϊού. Προηγούμενες κλινικές μελέτες για τα εμβολια Moderna και...

Ηλ. Μόσιαλος: Με την αύξηση του αριθμού των εμβολιασθέντων θα μπορέσουμε να ανακόψουμε την αυξητική πορεία της «Δέλτα»

«Με την αύξηση του αριθμού των εμβολιασθέντων στη χώρα μας θα μπορέσουμε και εμείς να ανακόψουμε την αυξητική πορεία της μετάδοσης της...

Ετικέτες